Site internet du Comité de jumelage Plogonnec - Llandysul.

“Kontañ kaoz e brezhoneg”, sed'amañ un obererezh a zo digor d'an holl a-hed ar bloaz.

jaklin — 2026-05-02T09:20:00Z

2026.Abadenn ar 17 a viz Ebrel gant Aziliz Kerouanton ha Loïg Jade.
Un istor dic'hortoz a-walc'h a zo bet kontet deomp gant Aziliz ha Loig.
Da geñver he labour he doa kejet Aziliz gant ur paotr a Vro-Elzas, Jean-Jacques Ffida e anv ha skrivagner anezhañ. O skrivañ pozioù un opera e oa, un opera a gonte un istor o c'hoarvezout e Rosko e-pad ar Brezel Bed Kentañ. Un istor kriz ha teñval met a vanne koulskoude nerzh an esperañs. Peogwir e oa en istor-se daou eus an tudennoù a oa saoznegerien a-orin eus Gwernenez… peogwir e oa lec'hiet an istor e Rosko, ur vro ma veze d'ar mare-se ar brezhoneg yezh ar pemdez… peogwir e oa Jean-Jacques Ffida paotr a vro-Elzas, ur vro ma ouezer doujañ d'ar yezhoù pa ‘z int ene hag awen ur bobl, e tivizas-eñ e vefe teiryezhek an istor : saozneg, brezhoneg ha galleg… hag e c'houlennas digant Aziliz hag eñ e vefe kontant da dreiñ un darn eus an destenn e brezhoneg. Hag hi da asantiñ ! Ha d'en em gavout gant tri-ugent pajennad da dreiñ !
Goulenn a reas skoazell digant he c'henseurt, Loig Jade, skolaer divyezhek evelti e Ploveur. Ha setu an daou genseurt lestret evit un avantur ne ouient ket pegen divent e oa !
Rak ouzhpenn un droidigezh a c'houlenne Jean-Jacques Ffida. Fell' a rae dezhañ adkavout en destenn vrezhonek holl soutilderioù an destenn orin savet gantañ : klotennoù (hag en o zouez klotennoù diabarzh !), lusk, hag, evel-just peogwir e oa evit un opera, da lâret eo un destenn da vezañ kanet, ar gwerzaouiñ.
Ur gwir dorr-penn, n'eo ket diaes da ijinañ, evit an daou droour… Met un torr-penn o deus gouezet livañ deomp gant fent o reiñ skouerioù eus diaesterioù ‘zo o deus talet outo, o tec'hervel o lec'h labour gronnet gant geriadurioù a bep seurt, pe o tegas koun eus an tabutoù savet etrezo evit dibab ger-mañ-ger…
Un avantur evito, hag ur gwir zizoloadenn evit ar re deuet da gejañ ganto… hag ouzhpenn ur c'hoant bras da gaout tro da welet, tu pe du, an opera nemetañ kanet e brezhoneg ul lodenn vras anezhañ. : TORNAOD AN ANTRONOZ.

Da wel' war YouTube

Abadenn ar 6 a viz Meurzh gant Katell Uguen
Labour pemdeziek ur gazetennerez radio, setu ar pezh a zo bet displeget gant Katell Uguen d'ar re a oa deuet da gejañ ganti e Plogoneg. C'hwec'h war 'n ugent e oant, hag o deus komprenet n'eo ket ar c'hinnig keleier dirak ar mikro lodenn vrasañ al labour.
Kregiñ a ra an devezh labour gant dibab un degouezh da ginnig da abadenn keleier an noz. Da c'houde, ober un tamm enklask diwarnañ, mont gant an hent betek al lec'h ma c'hoarvez an darvoud. Ur wech eno, klask tud kontant da vezañ aterset, sevel goulennoù hervez ar pezh a ouzont hag ar pezh int, ober an dibab e-touez o respontoù ha kenurzhiañ an tammoù dibabet. Ha souezhusañ tra marteze evit Yann Selaouer, skrivañ… Skrivañ ar pozioù a vo dibunet dirak ar mikro, o c'houzout n'eo ket divent an amzer gouestlet d'ar c'heloù-mañ-keloù. Met gouezet he deus Katell saourañ displegadennoù ken sirius gant munudoù fentus, istorioùigoù c'hoarvezet amañ hag ahont.
Tro he deus bet ivez da ginnig ur reportaj bet sevenet ganti evit an heuliad filmoù ‘'Tap da sac'h'' pa oa aet betek ar Stadoù Unanet da atersiñ Wayne, un Amerikan eus ar C'holorado deuet un deiz betek Kemper, dizoloet gantañ e oa Breizh ur vro div yezh implijet enni hag unan anezho ne oa ket ar galleg, ha kroget da zeskiñ an hini all : ar brezhoneg.
Ur brezhoneger ampart eo he deus bet Katell tro da atersiñ.
Ar 6 a viz Meurzh, un abadenn eus ar re blijusañ.

Tap da sac'h Wayne

Abadenn ar 6 a viz C'hwevrer gant Benjamin Bouard
27 den a oa deuet da Benn ar Vern, er C'hroezou, evit kejañ gant Benjamin Bouard (lod c'hanomp degouezhet gant un tamm dale, war-lerc'h bezañ bet d'ar vourc'h, da Oaled ar Gumun, ken boas omp-ni da vont di evit "kontañ kaoz" !).
Mouezh Benjamin a oa anavezet mat gant ur bern ac'hanomp, ni selaouerien aketus Radio Kerne. Digwener hon eus gallet lakaat ur penn war ar vouezh.
Dedennus-kenañ e oa e glevout o tisplegañ penaos e oa bet broudet dedenn ur paotr a Vreizh Uhel evit ar brezhoneg : ur yezh bev, komzet stank gant tud bev o vevañ en ur vro vev...
Ha ken dedennus e oa e glevout kontañ pegen pinvidik, kentelius, saourus hag a-wechoù souezhus an eskemmoù en deus bet gant an dud aterset gantañ pa oa eñ o foetañ ar brezhonegva da binvidikaat e vrezhoneg ha magañ an abadennoù a save evit Radio Kerne.

Abadenn an 11 a viz Genver.Trizek den bodet tro-dro da westell ar Roueed evit eskemm e brezhoneg... Ha n'eo ket nemet diwar-benn blaz an toaz, pe liv an amzer ha spered an dud. Komzet eo bet ivez eus ar mod de zerc'hel da vont gant an abadennoù kontañ kaoz. Meneget eo bet anvioù tud a c'hellfe bezañ pedet... ha divizet eo bet ouzhpenn aozañ abadennoù hep kouviad, just emvodoù evit en em gavout, c'hoari, kafeta, ha kaozeal eus tra-mañ-tra.

2025.Abadenn an 12 a viz Kerzu gant Bernard Léon
14 den o deus kejet gant Bernard Leon deuet da ginnig ar gevredigezh ‘'Oligocyte'' krouet gantañ hag e wreg dek vloaz ‘zo. Pal ar gevredigezh a zo stourm a-enep ur c'hleñved, ar yoc'henn empenn, a zo en eil renk an holl c'hign-bev a dag ar re yaouank dindan pemp bloaz ha tregont (al leukemiezh o vezañ an hini gentañ).
Displeget en deus Bernard ez eo liesfurm ober ar gevredigezh. Frealziñ hag harpañ ar re taget gant ar c'hleñved-mañ, hag ar re nes dezho, a zo unan eus he falioù. Ur pal all eo arc'hantaouiñ enklaskoù ar vezegiezh. Titouroù en deus roet diwar-benn an doareoù liesseurt da zastum arc'hant a zo gantañ ha gant tud a-youl vat ar gevredigezh : abadennoù kulturel pe sport, en o zouez ar ‘'Randoligo'', un dro-vale war droad pe MBT a vez aozet bep eil Sul a viz Here e korn-bro Kemper, hag a ra berzh (1600 den o deus kemeret perzh e Lokorn e miz Here 2025).
Testeni Bernard en deus roet da bep hini an dro da deurel ur sell war unan eus an oberoù kenskoazell-se, ha n'int ket tout ken brudet hag an Teleton, a vez kaset da benn evit stourm a-enep kleñvedoù n'eo ket c'hoazh mestroniet o fareañ gant ar vezegiezh.

Abadenn an 9 a viz Du gant Rozenn Milin. Prezegenn.
"Ar wech diwezhañ on deuet amañ e oa evit komz eus ar ‘'vuoc'h'', ar ‘'simbol'', ha tagadennoù ar skol a-enep ar brezhoneg. Eus istor Breizh emaon o vont da gomz hiriv. Da lâret eo, ‘'hon istor''.
Gant ar gerioù-mañ eo bet roet lañs d'he frezegenn gant Rozenn Milin, ur brezegenn kenaozet gant Kuzul Gevellañ Plogoneg hag Emglev Bro Douarnenez. Ha da heul an evezhiadenn-mañ he deus resisaet un eil poent : ‘'Al lec'hienn emaon o vont da ginnig deoc'h a zo, d'an deiz a hiriv, an hini nemeti a ziskouez hon istor en e bezh, adalek roudoù kentañ an den war an tiriad-mañ betek dibenn ar c'hantved tremenet''. Ha displeget he deus war-lerc'h penaos ‘'merdeiñ'' warni dre rannoù liesseurt : an deiziadoù, an tudennoù meur, an darvoudoù pouezus, al lec'hioù arouezus, ha kement ‘zo…

Ul lec'hienn aes d'ober ganti, met ivez unan a gont an istor war ur mod strizh ha rik.
Displeget he deus Rozenn Milin penaos en doa an tresour lennet an holl deulioù anavezet evit sevel poltredoù gwirion ar muiañ posubl eus tudennoù n'eus roud ebet eus ur skeudenn bennak anezho.
Hag ivez penaos eo bet heuliet ar memes doare-ober gant al luc'hskeudenner evit leurenniñ ar fotoioù a ziskouez an darvoudoù bras.
Kontet he deus ivez penaos eo bet lennet, adlennet hag adaozet an testennoù gant pedagogourien evit ma vefe aes d'an dud lenn ha kompren anezho, ha gant istorourien evit kadarnaat gwirionded ar fedoù kontet.

Ul lec'hienn o vont war-raok.
Ar bazenn da zont a vo treiñ al lec'hienn e brezhoneg hag e saozneg. Ha da c'houde, pinvidikaat an endalc'had gant darvoudoù all, pe doareoù nevez d'ober ganti.

Ul labour a-youl vat.
A-youl vat o deus labouret ar berzhidi, petra bennak a oa o barregezh. Lod anezho o deus arc'hantaouet ar raktres zoken. Un nebeud mesened o deus paeroniet ha skoazellet da gas ar raktres da benn.
Dav eo notenniñ avat ez eo bet nac'het teir gwech da heul he skoazell gant Rannvro Breizh, hag hi koulskoude oberour pennañ melestriñ ha buheziñ tirioù Breizh.

Abadenn an 10 a viz Here gant Jean-Yves Kervarc'heg
Goût a rit petra eo ur Frigribell vras (Rhinolophus ferumequinum) ?
Ur Skouarnegell rous (Plecotus auritus) ?
Ur serotin (Eptesicus serotinus) ? pe c'hoazh ur logodennig penn-toull (Pipistrellus pipistrellus) ?
Anvioù spesadoù eskell-kroc'hen pe logod-dall eo an anvioù iskis-se !
Ka'i sur n'oc'h ket boas da welet anezho a-dost ha matreze ho peus aon deuzhouto abalamour d'ar mojennoù a red da heul al loaned-se ?
Ha koulskoude ez eus meur a hini o veviñ tro-dro deoc'h hag a-wechoù dekadoù pe… kantadoù zoken !
Gwir eo int oberiant kentoc'h diouzh an noz pa vezec'h o kousket c'hwek hep soñjal e c'hellfe lod anezho dont da sunañ ho kwad !
Ezel eus ar GMB (Groupe Mammalogique Breton, a zo ur gevredigezh a ra war-dro meur a dropellad eskell-kroc'hen) eo Jean-Yves.
Ur 25 bennak a dud a oa deuet a gejañ gantañ. Ha sur a-walc'h eo bet sioulet an aon a oa gant lod dirak al loaned-se p'o deus komprenet pegen talvoudus e oant ha pegen dedennus e oa o doare-bevañ a-troll ! Ur bern goulennoù a zo bet graet outañ, istorioùigoù a zo bet kontet gant lod… Eskemmoù pinvidik ha plijus.

Abadenn ar 4 a viz Gouere gant Fulup Kloareg
Ur pemzek bennak a dud a oa deuet da saouriñ displegadennoù Fulup Kloareg a oa deuet da gaozeal a-zivout ar galleg iskis-se a oa, hag a zo c'hoazh, gant ur rummad Douarneneziz divizet ganto ober eus ur yezh dianav dezho yezh o zi, o bugale, o buhez pemdeziek. Paotr a oar tennañ ar gwellañ diouzh pep tra eo Fulup. Gouezet en deus lakaat war wel, splann ha soutil, ha gant kalz a fent ivez evit brasañ plijadur an holl, al liamm etre ster gerioù 'zo implijet gant yann brezhoneger ha ster "dre skeudenn" a zo ganto e "douarnenezeg". Ue skouerenn ? "Koumoulenn", evit pep brezhoneger, a dalvez kement hag ur bodad, bras pe vrasoc'h, a dakennoùigoù dour o pourmen en oabl hervez youl an avel (a-raok kouezhañ war an douar evit brasañ dipit an douristed ha kontantamant ken bras ma n'eo ket brasoc'h ar re a labour an douar dre vicher pe evit o diduamant...).
E "douarnenezeg" e vez implijet ar ger-mañ evit kaozeal eus unan bennak a chom abaf, hep ober ur van, difiñv koulz lâr nemet ma vefe bountet warnañ...
Ur gudennig teknik a zo deuet da drubuilhañ mont en-dro an abadenn... met plijadur 'zo bet memestra !

Abadenn ar Sul 27 a viz Ebrel gant Didier Dreo ha Loeïza Beauvir
Daoust d'un heol bras a bede an dud da vont da bourmen ha da brofitañ eus an aod, ez eo ouzhpenn 40 den a gemeras perzh en abadenn "kontañ kaoz" kaset da benn gant Didier Dreo e Oaled ar Gumun d'ar Sul goude merenn.
Komzet kalz en deus Didier diwar-benn eñvorennoù e vugaleaj soubet e yezh Breizh-Izel ha diwar-benn marzherezh an holl istorioù, ijinet pe wirion, a gonte dezhañ e dad-kozh, e vamm hag e dad.
Gallout a reas e selaouerien kompren penaos e vez ganet ar c'hanaouennoù... Evit pep istor pe varvailh en deus Didier skrivet ur ganaouenn pe savet un ton. Kanet pe sonet en deus lod anezho, eilet a-wechoù gant mouezh heson Loeiza Beauvir.
Ne oa nag ur sonadeg nag ur brezegenn, met hepken un emgav bamus gant ur mailh a c'hitarour ha sonaozour awenet gant ene ha spered e vro.

Abadenn ar 16 a viz Meurzh gant Rozenn Milin. Prezegenn.
Penaos eo bet dilezet o yezh gant ar Vretoned ?
Michañs e oa anavezet mat dija ar respont gant al lodenn vrasañ eus an dud deuet da selaou Rozenn Milin d'ar 16 a viz Meurzh, etre 130 ha 140 anezho, hag en o zouez 40 o doa miret en a-raok un tokarn evit selaou an droidigezh e galleg sevenet gant Padrig an Habask.
Ya ! Ar re a zo prederiet gant dazont yezh ar vro hag a vag doujañs dezhi a ouie dija peseurt doareoù souchet, kontrol rik da Wirioù Den hag alies-tre feuls a oa bet implijet gant mevelien Stad Bro Frañs evit kas da get yezhoù ar poblañsoù melestret gantañ.
Ya ! Met ar re-se n'int ket ar muiañ niver ! Ha gant red an amzer ha mont d'an Anaon ar re a oa bet taget gant an drougobererezhioù-se e teuz tamm-ha-tamm an eñvor eus ar pezh a zo bet graet. Ha n'eo ket kanmeulerien Bro Frañs evel m'emañ-hi a vank evit silañ an arvar diwar-benn gwirionez obererezhioù ar skolaerien.
Poent bras e oa ‘ta dastum fetis ha resis testenioù tud gouzañvet ganto droukrañsoù ar stourm evit distruj ar yezhoù bihan ha gourlakaat d'an holl ar galleg da yezh nemeti. Setu ar pezh a zo bet graet gant Rozenn Milin. Ouzhpenn 600 testeni a zo bet dastumet ganti, testenioù tud bevet ganto an difenn groñs da gaozeal er skol yezh o zud hag o zi, hag evit kalz anezho gouzañvet ar simbol, un ober a oa e bal mezhekaat, kastizañ ha dogen d'ar flatrerezh ar re a gomze brezhoneg.
Displeget he deus Rozenn Milin he labour enklask, deskrivañ ar pezh klevet ganti ha dielfennañ disoc'hoù an ober sevenet gant sistem ar skol.
Eskemmoù niverus ha fromus a zo bet gant an dud deuet d'he selaou, goulennoù, hag evezhiadennoù eus ar re zedennusañ. Gwerzhet eo bet ken aes ha tra an 40 skouerenn eus he levr ‘'La honte et le châtiment'' a oa bet urzhiadet gant an aozerien. Ha pep hini en deus gallet dec'hel gant evezhiadennoù ha prederioù eskemmet dirak ur banne er bar.

Abadenn an 8 a viz C'hwevrer gant Andrev Sezneg en Ehpad
Ur pemzek bennak a dud voas da zaremprediñ an abadennoù ''kontañ kaoz'' a oa aet d'ar sadorn goude merenn betek AHDOD ar Steïr e Plogoneg evit selaou, asambles gant an annezidi, kontadennoù Andrev Sezneg. Plijet a oa bet an holl gant ampartiz ar c'honter da zibunañ an istorioù marzhus en deus gouezet pennaouiñ a-dreuz glad hengounel a beb seurt broioù dre ar bed. Ur maread a blijadur evit an holl. Un darvoud da aozañ c'hoazh !

Abadenn an 31 a viz Genver gant Eliane Ansquer
Tregont den eo a oa deuet da selaou Eliane ! Souezhet an dud da zizoloiñ pegen lodennet eo labour fardañ ar voestad sardin, brilli pe doñ a zigoront, diseblant ha ken aes ha tra, evit o lein !
Desket o deus, diwar testeni Eliane, penaos e oa bet krignet tamm-ha tamm, touellus ha divoustr, kalite an aozioù labour er friturioù.
Un eurvezh hanter plijus ha yac'hus eo a zo bet tremenet gant ur vaouez mennet start da blediñ dre ar brezhoneg gant un danvez ''d'ar c'hiz'', un danvez ma vez komzet kalz diwar e benn evit lidañ kant vloaz harz-labour micherourezed friturioù Douarnenez (fin 1924). En e vleud oa bet evit respont d'ur bern goulennoù lod anezho kentoc'h teknikel.

2024.Abadenn ar 6 a viz Kerzu gant Gwenole Larvol
Ugent den a oa deuet da gejañ gant Gwenole Larvol, bet skolaer e skol divyezhek Douarnenez e-pad pemzek vloaz, ha bremañ o stummañ danvez-skolaerien e Skol-Veur Brest.
Deuet e oa Gwenole da ginnig unan eus pouezusañ goulennoù diwar-benn ar c'helenn brezhonek d'an deiz a hiriv : daoust hag eñ ez eo a-walc'h kelenn ar yezh-mañ er skolioù evit reiñ en-dro dezhi he flas e buhez ar pemdez e Breizh ? Goulennoù e-leizh a zo bet :

reoù graet gant Gwenole ouzh ar berzhidi diwar-benn ar pezh a lusk anezho d'ober gant ar brezhoneg,
ha goulennoù savet outañ gant ar berzhidi diwar-benn e soñj da lakaat ar Skol d'ober muioc'h, hag efedusoc'h, eget ar pezh a ra, met ivez diwar-benn ar pezh a vefe mat d'ober er-maez eus ar skol.
Sklaer eo bet e respontoù :
stummañ ar skolaerien divyezhek da vroudañ, en un doare kendrec'hus, o skolidi d'ober gant ar brezhoneg e-maez ar c'hlas
stummañ muioc'h a skolaerien divyezhek,
krouiñ, er-maez eus ar skol, un endro brezhonek.

Abadenn ar 15 a viz Du gant Anne Gouërou
Ouzhpenn ugent a dud a oa deuet betek sal an Neved e Oaled ar Gumun, evit kejañ gant Anne Gouerou, a zo e karg e KBI eus ar gevatalded etre ar merc'hed hag ar baotred, hag ivez eus diorren implij ar brezhoneg.
Evit seveniñ ar c'hargoù-mañ e oar-hi kemer harp ouzh ar skiant prenet ganti en a-raok, dreist-holl ar filmaozañ.
Gant unan eus ar filmoù berr savet ganti he deus kroget an abadenn, ur film savet en Oriant a gomz eus ar merc'hed gwallgaset hag eus ar sikour a c'hellont kaout digant servijoù arbennikaet war ar gudenn sokial-mañ.
Eskemmoù eus ar re binvidikañ a zo bet, war-lerc'h diskouez ar film, etrezi hag an dud deuet da gejañ ganti.
Meneget eo bet evel-se ''munudoù'' 'zo eus ar vuhez pemdeziek, ''munudoù'' n'int ket munut tamm ebet gant ma stummont an endro foran, eus ar porzhioù-skol mestroniet gant ar volotenn vell-droad betek ar c'hêraozañ dre vras ma vez ankounac'het gant an dresourien plas hag ezhommoù ar merc'hed. Meneget eo bet ivez an ostilhoù hag an doareoù en he dalc'h evit seveniñ he c'hefridioù : selaou, sellet, dielfennañ evit kompren ar penaos hag ar perak... lakaat war wel ar c'hudennoù, aliañ ha kinnig diskoulmoù...

Abadenn an 18 a viz Here gant Konogan An Habask
Ouzhpenn ugent den a oa deuet da gejañ gant Konogan An Habask. Ouzhpenn bezañ ur mailh a soner, Konogan a zo ivez un arbennigour avizet war binvioù aroueziusañ sonerezh Breizh : ar biniou hag ar vombard, ha gouezet en deus o c'hinnig. Met netra n'eus sachet muioc'h evezh an dud eget ar resisadurioù en deus roet diwar-benn ar "biniou iwerzhonat", da lâret eo an "uillean-pipe", pe 'pip-ilin" en Brezhoneg. Deskrivet en deus Konogan lodennoù disheñvel ar benveg-seniñ-se, hag an doareoù liesseurt da seniñ gantañ. Ha meur a don en deus sonet, evel-just, evit brasañ plijadur daremprederien voas an abadennoù "Kontañ kaoz".

Abadenn an 28 a viz Gwengolo gant Fulup Kloareg, e Douarnenez.
Un daouzek bennak a dud o doa respontet da bedadenn ar C'huzul Gevellañ d'un abadenn ken divoas ha leun a zedenn a-hed kaeoù ha straedigoù diribin Douarnenez.
Ambrouget hag heñchet e oant gant Fulup Kloareg a ouie lakaat ar berzhidi, dre hud an anvioù lec'h, re a-vremañ ha re wechall-gozh pe goshoc'h, d'ober anaoudegezh gant istor ar gêr.
Ur gwir enklask ! Un enklask en doa lakaet ar gerzherien da ijin gweledvaoù gwechall, ar re a veze gwelet a-raok kresk tamm-ha-tamm, a-hed ar c'hantvedoù hag ar bloavezhioù, ar gêr evel ma anavezomp anezhi hiziv an deiz. Un anv, na glever ket ken gant an dud nag a weler war plakennoù-anv ar straedoù, ''Pors Gomeuneuc'', a ro soñj eus orin ar gêr. Ar stumm a-vremañ a vefe ''Gou-menec'h'', da lâret eo ''dindan galloud ar venec'h'', pe ''dindan beli ar venec'h''. An anv-mañ, testeniekaet e 1337 (seizh kantved zo!) a zegas soñj e oa douaroù ar gêr a-vremañ nemet maezioù perc'hennet ha gounezet gant ur manati staliet war an enezennig tost d' an aod (hiziv anvet ''Enezenn Dristan''). Al lec'h anvet evel-se, a zo bremañ ur rann eus ar gêr, gant straedoù ha savadurioù, a oa, n'eus ket ken pell 'zo, nemet un ouf implijet a-holl-viskoazh evel porzh-douar. Kempennet eo bet goude e porzh-mor gant kaeoù, kalioù ha chaoser, ha peurgarget war-lerc'h evit ledanaat ar c'haeoù lestrañ ha dilestrañ... pe evit kaout dour donoc'h d'ar bagoù da gaeañ.
Meur a lec'h a zo bet gweladennet evel-se a-hed ar valeadenn, oc'h ijinañ, dre o anvioù kozh, penaos e oant a-raok bezañ treuzfurmet.

Abadenn an 28 a viz Mezheven gant Fulup Kloareg
Un ugent bennak a dud a oa deuet, d'an deiz-se, da gejañ gant Fulup Kloareg, paotr Douarnenez, ''penn-sardin'' penn kil ha troad anezhañ hag un den staget mort ouzh ar yezhoù, dreist-holl hini an dud tro-dro dezhañ.
Komzet en deus eus anvioù, cheñch-dicheñch a-hed an amzer o tremen, karterioù ar gêr, hag eus an doareoù d'ober gant ar brezhoneg a oa, hag a zo, gant an dud o chom enno.
Ha respontoù puilh en deus graet ivez d'ar goulennoù graet outañ diwar-benn ar vro m'en deus tremenet c'hwec'h vloaz warn-ugent enni, o labourat evel kelenner : Bro Vrazil.

Abadenn ar 24 a viz Mae gant Padrig An Habask
Pedet e oa bet Padrig da gejañ ganeomp. E-pad ouzhpenn un eurvezh hanter en deus displeget deomp penaos en doa heñchet e vuhez gant ha dre ar brezhoneg,
Kroget gantañ da zeskiñ ar yezh-mañ e-unan d'an oad a seitek vloaz, ha kendalc'het da c'houde dre zoareoù liesseurt : kentelioù-noz ha stajoù Skol an Emsav, kentelioù dre lizher gant Skol Ober...
Kelenner war ar saozneg ha war ar brezhoneg eo bet da gentañ, ha war-lerc'h nemet war ar brezhoneg, o vezañ ouzhpenn rener Skolaj Diwan Jalez Riou e Kemper.
Ur gelaouenn e Brezhoneg en deus krouet ivez : ''Al Lanv'', ha savet un ti-embann an hevelep anv dezhañ : ''Ti-Embann Al Lanv''.
Displeget en deus ivez penaos e zedenn evit ar brezhoneg en doa kaset anezhañ war-zu yezhoù all, ganto ur statud hag un tonkadur damheñvel (da lâret eo : bihan niver o c'homzerien ha statud ofisiel ebet roet gant ar Stad) : an euskareg hag ar c'hembraeg. Troet en deus e brezhoneg meur a levr diwar ar yezh-mañ.
Berr-ha berr e c'heller lavarout hon eus bevet un abadenn dedennus ha frealzus o kejañ gant un den a labour dizehan ha dibleg evit difenn ha diorren implij ar yezh a vod ac'hanomp, ur wech bep miz hag a-wechoù muioc'h, evit ''kontañ kaoz''.

Abadenn an 19 a viz Ebrel gant Lukian Kergoat
Pemp den warn ugent a zo deuet da eskemm gant Lukian Kergoat war un tem ne c'hell den ebet lârout n'en deus morse klevet anv anezhañ : ''N'eo ket ar memes brezhoneg''.
Ur seurt kleñved eo hervez Lukian, ha roet en deus un anv dezhañ : ar SDEG, da lâret eo ''Sindrom Dic'hallusted d'En em Gompren''.
Hag ar c'hleñved-se a sko pounner war ar Vreizhiz, ha brezhonegerien e vefent pe get, ha zoken war ar Frañsizien a soñj dezho e c'hellont reiñ un ali war ar brezhoneg pe forzh peseurt yezh all bihan niver he c'homzerien.
''Mezeg'' skiant-prenet bras gantañ war an danvez-se eo Lukian, ha gouezet en deus displegañ ha dielfennañ azonoù, orinoù ha dilerc'hioù an droug.
*** An azon pennañ : klozadur trumm an divskouarn, a laka Yann ha Katell selaouer da vezañ bouzar.
*** An orinoù : evit an dud a zo gouest d'ober gant ar brezhoneg, an aon da dalañ ouzh an abegoù gwirion a vroud anezho da chom hep en ober, hag evit an dud ne ouzont ket, un arguzenn evit digabluzañ ar stourm a-enep ar yezh-se hag un digarez aes da chom hep he deskiñ. Hag a-dreñv an orin kentañ-mañ, unan all, kuzhetoc'h : ar vezh, enframmet a-sil e spered hag e kalon an dud, ar vezh da vezañ Breizhad !
*** An dilerc'hioù : eus ar re c'hrevusañ int rak ar SDEG-se a stlap an holl, ar re a blijfe dezho mont gant ar brezhoneg hag ar re heug ganto en ober, er memes sac'h dall, sac'h hollvezañs mougus nemetañ ar galleg.
Gouezet en deus ivez Lukian, hag eñ mezeg efedus, ordrenañ al louzeier ret o tisplegañ ez eus gant pep hini e zoare dezhañ da gomz e yezh, un doare personel a zo disheñvel diouzh hini an dud tro-dro dezhañ hag a gomz koulskoude ar memes yezh hag eñ...
Hag ar fent a zo bet, sur ha n'eo ket marteze, an doare gwellañ da drec'hiñ an holl skoilhoù evit kas ar gemennadenn-mañ da dremen : ya ! ar memes brezhoneg eo.
Ha fent a oa gant arguzennoù Lukian.

Abadenn an 29 a viz Meurzh gant Andrev Seznec
Ur blijadur eo selaou Andrev Sezneg o kontañ ar c'hontadennoù pennaouet gantañ a-dreuz glad hengounel meur a vro dre ar bed, hag evel-just ivez diwar hengoun dre-gomz Breizh.
Ha n'eo ket nemet dibunañ istorioù klevet pe lennet e ra-eñ, Gouzout a ra pinvidikaat istorioù 'zo diwar e ijin dezhañ e-unan. Rak eus pell e teu an dedenn-se evit ar c'hontañ.
Pa oa bugel, gant ma oa atant e dud war ar maez ha pell eus ar vourc'h, e oa bet lakaet e pañsion e Skol St Tegoneg, er vourc'h.
Hag e kave hir e amzer eno. Dre chañs en doa gallet pareañ ''kleñved ar gêr'' gant marzh ar c'hontadennoù a c'helle lenn e levrioù levraoueg ar skol. Setu penaos e oa bet paket gantañ ar c'hoant hag ar pleg da gontañ. Ha n'en deus ket paouezet abaoe !
Ur blijadur wirion a oa bet rannet gant ugent den deuet da selaou anezhañ d'an deiz-se e Oaled ar Gumun.

Abadenn an 23 a viz C'hwevrer gant Renée Ribeyre
Ur bemzek a dud o deus kemeret perzh d'an abadenn "kontañ kaoz" buhezet gant Renée he deus kinniget ar gevredigezh "Kengred Madagaskar". Gant fotoioù, ur film berr ha displegadegoù he deus lakaet ar berzhidi d'ober anaoudegezh gant ur gevredigezh oberiant-tre, a oar sevel darvoudoù a bep seurt gant ur pal nemetañ : dastum arc'hant evit skoazellañ pobladoù Madagaskar. Un dra heverk a zo gant doare ober ar gevredigezh-mañ : ne vez ket roet an arc'hant dastumet da Vadagaskariz, met paeet e vez ganti al labourioù bet divizet ober anezho asambles gant poblañsoù Madagaskar.

Abadenn ar 14 a viz Genver gant Pol Dagorn
Ouzhpenn un ugent a dud a oa deuet da selaou Pol Dagorn o kontañ e gerzhadenn betek St Jakez a Gompostela.
Un ugent bennak hag en o zouez tost an hanter aet dija eno, war droad pe ouzh rod-stur o c'harr-tan, pe soñj ganto mont a-raok pell.
Arabat deoc'h dezastum ez eo ar Vreizhiz pe ar vrezhonegerien desachet muioc'h eget ar pobloù all da vont da birc'hirinañ davet St Jakez a Gompostela. Testeniet en deus Pol e oa a bep broioù hag a bep pobloù an dud kejet gantañ war hentoù Kompostela. Ha ken liesseurt ar c'hantabegoù o doa o lakaet war an hent !
Fotoioù gant gweledvaoù brav-meurbet pe savadurioù dic'hortoz ha digustum, arbennoù fromus pe fentus, munudoù war tra-mañ-tra a ra pemdez buhez an den war an hent...
Div eurvezh plijus, ha zo tremenet buhan, a zo bet profet d'e selaouerien gant Pol, ha roet ouzhpenn da lod anezho an debron-krug da wiskañ e votoù hag e sac'h-kein, pegañ en e vazh ha mont gant an hent.
Abadennoù testeni all war ar stern, sur !

2022-2023
Pennadoù a chom da skrivañ!

Abadenn an 3 a viz Meurzh gant Jean Gouerec
Ouzhpenn 20 a dud a zo deuet da gendivizout gant Jean Gouerec, a oa bet pedet evit kinnig istor ar produiñ laezh hag e savioù dibaoe prantad an « Tregont Vloaz Glorius » betek an amzer a hiziv.
Ar blijadur da selaou ha komz brezhoneg a oa pennabeg ul lodenn anezho. Ouzhpenn ar re-mañ e oa deuet ivez tud sachet o evezh gant an danvez pleustret warnañ : tud war ar vicher hiziv an deiz pe tud bet gwechall labourerien-douar hag obererien kresk sebezus ha dibar ar filierenn-mañ, hag a sell dizall hiziv an emdroadurioù diwezhañ.
Peurechuet en deus Jean Gouerec e gomz gant ur sell a-dostoc'h war ar produiñ laezh bio, a zo bet ur glaoustre frouezhus betek n'eus ket pell 'zo, hag a zo bremañ war e ziskar, ha diskoulm ebet evit cheñch penn d'ar vazh.

Abadenn an 13 a viz Genver gant Thomas Moysan

Dav eo bet choukañ un tamm rak ar sal ma vezemp boas d'en em vodañ enni e oa bet divizet, d'an diwezhadoù tout (d.l.e. diouzh ar mintin krak), implijout anezhi evit un obererezh all !
En em dennet hon eus 'ta er sal vihan e-kichen hag, o verniañ an taolioù hag a bep seurt traoù all an eil re war ar re all, eo deuet a-benn ur pemzek bennak a dud da gavout ur plasig tro-dro d'an den e karg eus ar brezhoneg e tolpad kêrioù Kemper Breizh Izel : Thomas Moysan.
Displeget en deus, dirak tud mennet-tre gant dazont ar brezhoneg, petra oa e dachennoù-labour pennañ :
• plas ar brezhoneg war an holl skorioù kehentiñ ha panellerezh produet gant kêrioù an tolpad, • al lec'hanvadurezh hag ar mod da skridaozañ ar chomlec'hioù, • lakaat-da-vont en-dro karta "Ya d'ar brezhoneg", • hag obererezhioù a seurt gant hon abadennoù « Kontañ kaoz » : emgavioù kinniget d'ar vrezhonegerien anvet gantañ « Flapomp ». Un den e oa pouezus kejañ gantañ evit an dud prederiet gant dazont ar brezhoneg.

Abadenn an 18 a viz Du gant Arno Elegoët

Embann "Ar Marc'h Dall (hag a-raok "Kan ar Bed") : un hanez-veur ! An holl, pe dost, a oar petra eo un hanez-veur, evel-just. Un heuliad a zarvoudoù dreist eo, o tennañ d'an Istor pe d'ur vojenn, ha warno liv ar gadarnded hag ar marvailh...
War-lerc'h bezañ bet o selaou Arno Elegoët o kontañ istor embann "Kan ar bed" hag "Ar Marc'h Dall" e santer o sevel ennor ar santad da vezañ bet o klevout danevell un hanez-veur.
Leun a skoilhoù eo istor krouidigezh an div bladenn-levr-mañ, skoilhoù a-wechoù dic'hortoz ha digomprenus, met ivez leun a souezhadennoù hag a gejadennoù puilh ar from hag ar bam o tiverañ diouto. Foetañ broioù a zo bet graet un tamm ivez gant ar produer hag ar c'henwerc'her pa 'z int bet betek Sofia (Bulgaria) evit enrollañ Orkestra Simfonek Bro Vulgaria, pe c'hoazh betek Enezenn Gorsika evit enrollañ ar c'hor paotred pe unkanerien 'zo...
Pegoulz 'ta e vo savet ur werzenn evit kanañ troioù-kaer ar skipailh en-deus graet war-dro fardañ seurt oberennoù ?

https://bannouheol.com/fr

Abadenn ar 7 a viz Here gant Jean-Paul Kerdranvad

Meilher eo chomet spered hag ene Jean Paul Kerdranvat, daoust dezhañ bezañ aet war e leve un toullad bloavezhioù 'zo dija. Met, d'ar 7 a viz Here, e Oaled ar Gumun, diskouezet en deus d'an ugent bennak a dud deuet da gejañ gantañ e ouie ivez bezañ ur c'honter a-feson hag eus ar re voemusañ, ken bras e oa ar birvilh a oa gant e gomzoù hag e vigoudenneg gwriziennet don pa zegase ar gaoz war e veilh hag e vicher. Lakaet en deus e selaouerien da veajiñ a-dreuz istor ar meilhoù e breizh, koñvers en eier hag ar modoù d'o malañ evit boueta an dud pe al loened… Peadra a oa da zeskiñ kalz… ha da zerc'hel soñj.

2021

Abadenn ar 14 a viz Du gant Herve LOSSEC

Un gejadenn eus ar re blijusañ eo bet evit an 50 den bodet (un tammig stank, digarezit !) tro dro da Herve e Oaled ar gumun. Evit boueta ar gomz ne oa ket posubl e chomfe berr an awen d'an den-se, brezhoneger a-vihanik, bet ganet e Lesneven just war-lerc'h an Eil Brezel Bed ha pleustret gantañ div pe deir micher a-hed e vuhez micherel. Setu eo bet merdeet etre :

E labour-treiñ.
A bep seurt oberennoù e galleg a vez troet gantañ e brezhoneg :

— - bandennoù treset, evel avanturioù Jack Palmer, ar poliser amparfal, muioc'h eget un tammik berr e breder... ha na gompren ket kalz a dra en aferioù a vez fiziet dezhañ !
(Jack Palmer zo un dudenn krouet gant kreionoù Rene PETILLON, paotr Lesneven eñ ivez, bet ganet ivez e dibenn an Eil Brezel Bed !). "Palmer en Bretagne" a zo deuet da vezañ "Palmer e Breizh", anat deoc'h ! Ha "Temps de cochon en Bretagne", bet savet gant NONO ha Paul BUREL a zo deuet da vezañ "Amzer lous-pemoc'h e Breizh" !

— - romantoù bet skrivet e galleg a zo bet troet gantañ ivez, en o zouez reoù Anne GUILLOU : "Noce maudite" zo deuet da vezañ "Ar friko milliget" ha "Dommage de guerre" a zo deuet da vezañ "Koll-digoll brezel"...

— - levrioù "evit ar yaouankiz" bet skrivet gant Herve JAOUEN en deus troet e brezhoneg ivez, evel "Quelle vie de chien !" a zo deuet da vezañ "Pebezh buhez ki !", pe "Le monstre du Lac Noir" deuet da vezañ "Euzhvil al lenn Du"...

Ar c'hrennlavarioù m'eo bet ken bras e blijadur o rastellat anezho e liorzh furnez ar vrezhonegerien a-vihanik !

Ar c'hunujennoù a oar bleuniañ ken flour ha stank en hor yezh hag a zo bet kutuliet gantañ amañ hag ahont !

Hag ar brezhonegadurioù evel-just !

Ur sul goude merenn : merenn vihan neuze ‘zo bet profet gant ar C'huzul-gevellañ goude bezañ bet klevet traoù sirius ha c'hoarzhet un tamm mat ivez !

2019-2020

Abadenn an 23 a viz Here gant Anna AR BEG
Ouzhpenn an ugent a dud a zo deuet da gejañ gant Anna da-geñver an abadenn -se a zo bet posubl, a-benn ar fin, da silañ etre daou stad a evezh en abeg d'ar c'hovid.
E Kemper eo bet ganet Anna, ha desavet eo bet e brezhoneg. Goude bezañ bet o kelenn e meur a lec'h, eo distro e Kemper war he leve.
A-viskoazh he deus labouret a-youl vat e bed ar c'hevredigezhioù breizhek, en ur ober kentelioù brezhoneg, en ur aozañ stajoù berr ha stajoù hiroc'h, e Skol an Emsav, ha dreist-holl e KEAV (Kamp Etrekeltiek ar Vrezhonegerien), dalc'het abaoe un nebeud bloavezhioù e Kastellin e-pad div sizhun e miz Gouere, lec'h m'en em gav ouzhpenn 120 stajiad bep sizhun.
Ouzhpenn ober war-dro aozañ stajoù, e ra ivez war-dro un ti embann bihan “Mouladurioù Hor Yezh” a embann ingal bep bloaz troidigezhioù lennegel, krouidigezhioù hag ivez adembannadurioù oberennoù skrivagnerien na c'heller ket lezel mont d'an ankounac'h.
E 2006 he deus roet lañs da “Bodad Lenn Ti ar Vro Kemper”: ingal, bep miz en em gav 15 / 20 brezhoneger bennak evit kaozeal diwar-benn ul levr, nevez pe koshoc'h, dibabet ha lennet ganto en a-raok. Diouzh an degouezh e teu ar skrivagnerien da zisplegañ o oberennoù, hag atav e vez frouezhus an eskemmoù.
Peadra ‘oa da vagañ ar gaozeadenn ha tremenet buhan-tre an amzer ganti.

Abadenn an 21 a viz C'hwevrer gant Malo BOUËSSEL DU BOURG
Tregont a dud a zo deuet da selaou Malo BOUËSSEL DU BOURG en deus displeget e yezh ar vro (ar brezhoneg) petra eo ha petra ra "Produet e Breizh", ur gevredigezh enni ouzhpenn 450 embregerezh.

A-hed an displegadennoù hag ar goulennoù eo deuet splann hag anat d'an holl e c'hell implij ar brezhoneg bezañ ur "gartenn" eus ar re bouezusañ hag efedusañ pa bleder gant ar "marketing" hag ar c'henwerzh, dre ma sach evezh, ha kamaladegezh, ar brenerien.

Re verr eo bet an amzer evit mont a-benn eus an holl draoù rakwelet er program… Malo en deus prometet dont en-dro er bloaz a zeu evit eskemm muioc'h war al lennegezh, ha dreist-holl war an haiku, an doare-se da varzhoniañ a zo tont eus Bro Japan… hag a zo ken tost da grennlavarioù a vez kavet stank e lennegezh dre gomz Bro-Vreizh.

Abadenn ar Gwener 8 a viz Du gant Jean MOALIC
Daou zen war'n ugent a oa deuet da selaou Jean MOALIC kontañ an darvoudoù pouezusañ eus ar stourm a oa bet kaset da benn, setu bremañ ouzhpenn daou ugent vloaz 'zo, a-enep raktres kreizenn nukleel e Plougoñ.
Jean MOALIC, a oa e-kreizik kreiz an darvoudoù-se, a anavez pep nerzh kuzh ha pep kevrin an afer-se en deus skoet da vat istor Kerne Izel, ma n'eo ket hini Breizh a-bezh ha zoken pelloc'h. Ha meur a hini, a oa bet test pe oberer ar stourm, a zo bet souezhet d'ober anaoudegezh gant traoù 'zo chomet dianavez gantañ beteken… E-giz-se emañ an traoù : gant an amzer o tremen e c'heller diskuliañ munudoù, bras pe brasoc'h, e oa gwelloc'h derc'hel kuzh e-kreiz an ober !
Met n'eo ket chomet ar c'homzoù peget ouzh an amzer tremenet. Kudennoù a-vremañ a zo bet staget ganto ivez, hag en o zouez, ar choaz diaes d'ober etre ar c'hefluskeriñ dre an tredan hag hini gwrezel pa ouezer e chom an nukleel ar mod brasañ da broduiñ tredan… hag e krog da vezañ mallus kenañ kaout un diskoulm d'an trubulhioù krouet gant direolennañ an hinad devouded gant ur re zistaolad a aezhenn garboneg (CO²).

Sul 20 a viz Here : gweladenniñ Meilh al Loretta e Plogoneg.
Un endervezh eus ar re blijusañ evit an 60 bennak a dud o deus respontet da bedadenn Raymond LAGADIC, perc'henner ar veilh, hag ar C'huzul Gevellañ.
Gwir eo e oa peadra d'ober ur mare plijus eus an endervezh-se : un heol brokus, ul lec'h plijus-kenañ ma red ennañ dour ar Stêr Deir e foñs un draoñienn don dindan bolzioù ur pont mein kozh, hag un ambrouger, Jean Paul Kerdranvat e anv, en deus gouiet livañ, gant e vrezhoneg bev ha yac'h, pegen kemmesk, hag ivez kevrinus, e c'hell bezañ bed ar meilhoù hag ar Veilherezh.
Chistr ha gwastilli zo bet profet e dibenn an abadenn gant Raymond LAGADIC hag ar C'huzul Gevellañ.

2018/2019 :

30 a viz Gwengolo	Andrev SEZNEG
26 a viz Here	C'hoarioù
16 a viz Du	Angèle JACQ
30 a viz Du	Stefan MOAL
14 a viz Kerzu	Bernez ROUZ
8 a viz C'hwevrer	Aneirin KARADOG
22 a viz C'hwevrer	Denez PICHON
15 a viz Meurzh	C'hoarioù
24 a viz Meurzh	Chapel Kilinen
29 a viz Meurzh	Yannick MENGUY
26 a viz Ebrel	*
24 a viz Mae	Pierre BOËNNEC
7 a viz Mezheven	Mélanie JOUITTEAU

Gweladenniñ chapel Kilinenn (Landrevarzeg), gant Daniel KERNALEGUEN, d'ar 24 a viz Meurzh.

Abadenn an 22 a viz C'hwevrer gant Denez PICHON : rentañ-kont war ar stern!

Abadenn an 8 a viz C'hwevrer gant Aneirin KARADOG
Gwall zivalav e oa an amzer d'ar Gwener 8 a viz C'hwevrer : avel o c'hwezhañ a daolioù kreñv, hag ar glav o varraouiñ ken a rae…
O tegouezhout e Plogoneg en deus lâret Aneirin KARADOG, bet pedet da zont da gontañ kaoz ganeomp d'an deiz-se, e vije bet kenkoulz dezhañ dont gant ur vag evit gant un oto, ken stank ha puilh e oa ar glav a-hed an hent !
Peadra oa da zikalonekaat meur a hini da vountañ penn e fri er-maez, sur ! Pemzek a dud a oa deuet memestra d'e selaou ha da rannañ kaoz gantañ… hag ar re a zo deuet n'o deus ket bet keuz… Un abadenn leun a yec'hed, a virvilh hag a entan eo bet !
Aneirin en deus echuet lodenn gentañ an abadenn o tistagañ ur varzhoneg savet gantañ hag a daolenn brav tout an traoù bet lâret gantañ a-raok. Enni e kaver ar skeudenn eus petra eo "bevañ ar yezh" evitañ.
Setu amañ ar barzhoneg-se. 1 clic war pdf!

N'eo ket nemet buhez ur c'hembraeger a zo bet kontet gantañ, met buhez un den kar-ar-yezhoù, atav o klask rannañ ar garantez-se gant tud all.
Displeget en deus e oa desevel e vugale e Kembraeg ar bravañ prof a c'helle ober dezho, ha penaos en doa divizet pinvidikaat ar prof-se o tont da baseal ganto ur bloavezh e Breizh evit ma teskint Brezhoneg ivez.
Evit ar Saozneg, hervezañ, n'eus ket d'en em chalañ : desket e vez tu pe du, ken hollvezant eo er vro, dre ar velestradurezh, ar c'henwerzh, ar bruderezh… N'en deus ket Aneirin diskouezet bezañ a-enep ar Saozneg. Lâr a ra e c'hell an div yezh bevañ asambles, met lâr a ra ivez en deus ar C'hembraeg ezhomm lec'hioù evit tenañ e anal en ur vro ma vez muioc'h muiañ a saoznegerien o tont da vevañ enni !
Evit kelo-se, n'eo ket eñ evit "skarzhañ" anezho kuit. Lâr a ra er c'hontrol eo dav reiñ dezho pep tra ret evit ma paouezfent da vevañ ha da soñjal e-giz Saozon, hag evit ma c'hellfent bezañ intret gant spered, awen, ene Bro-Gembre… o teskiñ Kembraeg, da skouer…! Bevañ ar yezh a zo ur mod da vevañ evit Aneirin KARADOG, ur mod da vevañ diazezet war kredennoù start ha sklaer evel :
"Gwelloc'h Kembraeg fall evit Saozneg e pep lec'h",
ha maget gant ur bern obererezhioù a seblant dister met a zo koulskoude efedus peogwir ez int fetis, evel "Devezh ar Shw mae", a c'heller treiñ gant "Devezh an Demat", un doare da vont krenn ha krak dre ar c'hembraeg n'eus forzh pelec'h gant n'eus forzh piv kejet gantañ dre zigouezh, anavezet pe get…
Aneirin KARADOG : ur C'hembread, barzh a vicher anezhañ, deuet da gelenn Saozneg e Breizh evit profañ ar Brezhoneg d'e vugale…. An tu hag ar paramant da gempouezañ mennerezh ha gwirvoudelezh !

Abadenn ar 14 a viz Kerzu gant Bernez ROUZ
Liesdoare en dije gallet bezañ danvez an eskemmoù etre Bernez ROUZ hag an 22 a dud deuet da gaozeal gantañ, ken ledan ha liesseurt eo tachen ar skiant prenet gantañ dre an obererezhioù pleustret gantañ e-pad bloavezhioù.
Met chomet eo ar c'homzoù hag an eskemmoù poentet war-zu un dra : ar brezhoneg ha soudarded a Vreizh e-pad ar brezel bras.
Gant ma oa armeoù Stad Bro Frañs aozet e rejimantoù enno tud un tiriad resis (Kerne Izel evit an 118 R.I. Kemper, da skouer), ez eo anat ne oa nemet brezhoneg etrezo gant ar soudarded. Met n'eus ket padet pell an dra-se. Rejimantoù Breizh Izel, kaset war linennoù kentañ an talbenn e deroù ar brezel, a zo bet diouennet buan a-walc'h, hag ar re chomet bev a zo bet strewet e rejimantoù all. Neuze, hervez Bernez, gant ma ne c'hellent ket ober bemdez gant ar brezhoneg eo bet kroget gant ar re-mañ implij o yezh dezho el lizhiri kaset d'o familh. Ur frazenn, amañ hag ahont, e-touez ar frazennoù e galleg, frazennoù e brezhoneg evit lâr an diaesañ, ar spontusañ…
Evit Bernez ROUZ, n'eus ket da vezañ souezhet gant kement-mañ rak d'ar mare-se, e-touez ar 1 300000 a vrezhonegerien a oa er vro, e oa ur bern a ouie lenn ha skrivañ.
Ur gwir labour pennaouiñ eo evit diskoachañ ar skridoù-se er miliadoù a lizhiri bet skrivet, da nebeutañ ar re n'int ket bet toalet d'ar c'houde d'al lastez pe d'an tan…
Bernez ROUZ a lâr e oa deuet da vezañ stankoc'h-stankañ ar skridoù e brezhoneg a-feur ma tremene ar mizioù ha ma tostae dibenn ar brezel. Meneget eo bet ivez, evel-just, skridoù tud a zo anavezet bremañ evel skrivagnerien, tud evel Yann Bêr KALLOC'H, Loeiz HERRIEU, pe c'hoazh, anavezet n'eus ket pell 'zo, Yann Vari NORMAND.
Un abadenn fromus, un abadenn eus ar re n'int ket bet niverus a-walc'h er pilad lidoù-kounaat a zo bet er mareoù-mañ, hag int troet betek re da goeñviñ ar vroadelouriezh c'hall, ha ket da gomprenn dilerc'hioù drailh ar brezel evit ar Vretoned, o yezh hag o bro.

Abadenn an 30 a viz Du gant Stefan MOAL
Ur pemzek a dud a oa deuet d'an deiz-se da gontañ kaoz gant Stefan MOAL. Un abadenn eus ar re blijusañ eo bet, ken dedennus hag hegarat ar paotr.
Gant e vuhez deskard war ar brezhoneg hon eus bet tro d'ober anaoudegezh : tammoù tapet digant e dad, tammoù all desket 'barzh al levrioù, evel an holl n'eo ket bet desket ar brezhoneg ganto war barlenn ar vamm, ha tammoù all tapet digant martoloded Breizh Izel staliet er Groazig, aet di "da heul ar sardin", hag a zalc'he gant ar brezhoneg etrezo. Kontet en deus penaos e yae, 'pad dibenn-sizhunioù 'zo, gant e "c'hwil-tan" (belo dre-dan) betek ar Groazig da gejañ ganto.
Tro hon eus dreist-holl d'ober un taol-lagad ouzh bed ar brezhoneg a-vremañ p'emañ e vicher dezhañ ober war-dro kelenn ar brezhoneg e Skol-Veur Roazhon. Ma 'z eus tud a wel ar brezhoneg war e dalaroù, Stefan a zo, eñ, kentoc'h eus ar re a "dro ar bilig war he zu mat", da lâret eo a soñj dezho n'eo ket echu tamm ebet gant ar brezhoneg hag ez eus peadra da wezañ gwellwelour "rezonapl". Meneget en deus ur sontadur, bet graet a-ziwar ur standilhoned a 8500 den hag a embann e oa gant ouzhpenn an drederenn anezho ar c'hoant da zeskiñ brezhoneg. Etre al lavar hag an ober ez eus, evel-just islonkoù difoñs, met hervezañ kement-mañ a ziskouez e vez maget c'hoazh gant ur bern tud doujañs ha karantez evit yezh ar vro.
Un nebeud traoù a seurt-se en deus danevellet c'hoazh, evel tro-Breizh ur mignon dezhañ, o tont eus Bro-Iwerzhon, hag en deus kontet dezhañ n'en doa ket tremenet un devezh, e neblec'h, forzh pelec'h en em gave, Breizh Izel pe Breizh Uhel, hep kejañ gant ur brezhoneger yaouank pe zoken meur a hini…
Pa 'z eo deuet da gejañ ganeomp e oa o prientiñ ur veaj da Daïwan, pa oa bet pedet da vont di da gemer perzh en ur c'hollok aozet diwar-benn ar yezhoù bihan niver an dud a ra ganto. Gant difennerien an "hakka" eo aozet ar c'hollok-mañ. An "hakka" a zo unan eus ar peder yezh komzet war an enezenn hag emañ en arvar da vont da get. Stefan a zo bet pedet evit displegañ penoas eo bet hag e vez c'hoazh stourmet e Breizh evit saveteiñ ar brezhoneg.
Pa vo distroet da Vreizh e vo dav pediñ anezhañ adarre evit ma komzo eus stad ar yezhoù e Taïwan !

Abadenn ar 16 a viz Du gant Angèle JACQ

"An istor a vez kelennet deomp er skol n'eo ket hon istor".
O selaou aketus Angèle JACQ e komprenner buhan ez eo an anadenn-mañ a vez o vroudañ anezhi da skrivañ… Sekred he skrivañ ? Ar youl da gomz eus buhez an dud, ar re a gejer ganto war ar pemdez, ar c'hoant da zanevellañ, da livañ o buhez e safaroù an Istor gant un "I" bras, un Istor a ya neuze, dre he skridoù, da wiskañ livioù ar wirionez.
Ha setu penaos e ya ar romantourez da vezañ istorourez pa emañ-hi o kontañ deomp, e "Les braises de la liberté" pe "Tinaïg", an Disparc'h bras pe Impalaerded Napoleon bevet gant ar bobl e Breizh. Pe c'hoazh pa zanevell, e teir levrenn an heuliad "Les hommes libres", ar vro dindan dalc'h an Alamanted, Rezistañs ar bobl, ha troidelloù Stad ar Frañs pa oa anv da reiñ en-dro o frankiz d'ar broioù trevadennet…
An div eurvezh paseet gant Angèle JACQ, digwener diwezhañ 16 a viz Du, a zo bet gwall verr d'an ugent bennak a dud a oa deuet da gontañ kaoz ganti ha d'ober anaoudegezh gant he skridoù.

Sul 30 a viz Gwengolo : adkroget brav an traoù gant an abadennoù "Kontañ kaoz" :
Ouzhpenn un hanter-kant a dud a oa deuet d'ar Sul-se, da "straniñ" dre vourc'h Plogoneg ha selaou Andrev SEZNEG, paotr Plogoneg ha konter dispar, en deus gouiet dispakañ lod eus eus istorioù e zastumad evit brasañ plijadur an holl, bras ha bihan.
Aet e oa ar berzhidi betek Feunteun St Turiav e-lec'h ma voe kontet dezho tammoù eus buhez Patron Iliz Plogoneg. Andrev, un tamm izeloc'h war ar stêr, a lakaas e selaouerien da gridienniñ gant ur gontadenn "gannerezed an noz".
An endervezh-se a oa lodenn ziwezhañ an "Automnales" hag a zo bet ivez an abadenn adkregiñ gant an obererezh "Kontañ kaoz". Lusket eo an obererezh-mañ gant ar C'huzul Gevellañ ha digor bras eo d'an holl, brezhonegerien ampart pe diasur, a fell dezho ober gant yezh ar vro.

Deizhiadoù 2017-2018 :
29 a viz Gwengolo : adkroget eo bet trankilig o flapañ !
20 a viz Here : gweladenniñ Douarnenez gant Alexis BELBEOC'H,
10 a viz Du : Tudi CREGUER, kazetenner e RBI/O,
01 a viz Kerzu : Mélanie JOUITTEAU, yezhouriez, klaskerez(CNRS),
22 a viz Kerzu : Fanny CHAUFFIN, kazetennerez, kelennerez,
26 a viz Genver : Erell COUPIER, Kuzul Meur Penn Ar Bed,
9 a viz Meurzh : Fransez FAVEREAU, diwar-benn e levr diwhezañ,
30 a viz Meurzh : Laëtitia FITAMANT, keleierez e Radio Kerne,
20 a viz Ebrel : Yann GERVEN, skrivagner ha yezhadurour,
18 a viz Mae : C'hoariet 'eo bet !
8 a viz Mezheven : Annie COZ. skrivagnerez.

Abadenn an 8 a viz Mezheven gant Annie Coz
Gant Annie Coz eo bet klozet bloavezh 2017/2018 an abadennoù "Kontañ kaoz".
N'eo ket c'hoazh gwall fonnus hec'h oberennoù, met n'eo ket souezhus : n'eus ket ken pell-se he deus kroget da skrivañ (un dastumad danevelloù : "Bili er mor", daou romant evit ar yaouankiz : "Milio hag ar viziterien noz" ha "Nolwen, Bim hag al laer", hag un nebeud danevelloù all embannet gant kelaouenn-mañ-kelaouenn).
Ha koulskoude ez eo hi unana eus skrivagnerien vrezhonek prizietañ : meur a wech (2011, 2012 ha 2013) Priz kentañ Kevredigezh Breizh Kêr Redon, Priz kentañ Kenstrivadeg danevelloù Al Liamm 400, Priz levr faltazi FR3 (prizioù), Priz lennegel Ti-Kêr Gwened.
An dud a oa deuet da gejañ ganti d'ar Gwener 8 a viz Mezheven o doa gallet ober un tamm anaoudegezh gant bed kevrinus ar c'hrouiñ lennegel… Gant pozioù eeun ha plaen he doa displeget penaos, war-lerc'h ur remzad a gelennerez war an alamaneg, e oa aet gant ar c'hoant didrec'hus da adperc'hennañ yezh he zud… peogwir e oa lakaet en entremar gant an digempouez a oa etre an daou sevenadur e oa bet maget ganto… hag ivez penaos e oa bet adkavet ganti gerioù he bugaleaj er c'hentelioù noz ha kentelioù ar Skol Veur pa oa-hi o prientiñ an Aotreegezh war ar Brezhoneg.
Diskuliet he deus penaos e teu an awen dezhi : bep taol e krog an traoù gant un darvoudig eus ar vuhez pemdeziek a sach hec'h evezh : ur munud, un disterdra, un arabenn… Alese e krog hec'h ijin da sevel deroù un istor a zibun war-lerc'h buan-tre kerzh he c'hendarvoudoù betek an dibenn… Bez' e c'hell chom diharz e-pad pemp eurvezh pe muioc'h dirak touchennaoueg hec'h urzhiataer evit skrivañ un danevell eus an eil penn d'egile.
Displeget he deus penaos e oa deuet dezhi mennozh ar romant "Milio hag ar viziterien noz" : poubellennoù leun betek re dirak he zi. Diwar ar munud-mañ eo diorroet un itrik polis n'he deus netra da welet, evel-just, gant ar fed e-unan…
Ur gejadenn blijus-kenañ eo bet da echuiñ program ar bloavezh… peadra da reiñ c'hoant da begañ an abretañ posubl gant an obererezh e penn kentañ ar bloavezh 'zo 'tont.

Abadenn an 20 a viz Ebrel gant Yann Gerven
Un ugent bennak a dud a zo deuet, d'ar Gwener 20 a viz Ebrel, da gejañ ouzh Yann GERVEN, romantour ha yezhadurour brudet e bed ar brezhoneg.

Ur bern goulennoù 'zo bet savet outañ, ha pep hini a zo distroet d'ar gêr gant e lodenn a respontoù.
Penaos e teu da Yann GERVEN mennozhioù e skridoù ? Peurliesañ e-pad an devezh, e-kreiz e labourioù dorn…
Pegoulz e skriv ? Diouzh an noz, e dibenn an endervez. War baper e skriv da gentañ, gant ur c'hreion, evel gwechall ! War-lerc'h e adskriv pep tra gant an urzhiataer… evit mont war-raok gant labour an embanner.
Penaos e ra evit skarzhañ kuit ar vioù koukoug ? Evel al lodenn vrasañ eus ar skrivgnerien : fiziañ a ra e labour d'unan all…
Ha penaos e skriver ur romant polis ? Ouzhpenn ijinañ tudennoù hag an darvoudoù ma kemer ar re-mañ perzh enno, eo dav kaout memor ha poell evit bezañ gouest da zibunañ, heuliadoù a c'heller reiñ kred dezho, d'ar fedoù bet kontet a-raok… Ha dav eo ivez silañ amañ hag ahont "merkoù" a c'hello lakaat al lenner war an hent da ziskoulmañ steuñvenn an istor !
Hag e kav atav ar gerioù da gontañ ar pezh a fell dezhañ ? N'en deus ket ezhomm ijinañ gerioù. Preder ha krouiñ a ra e brezhoneg, ha gerioù a-walc'h en-deus berniet abaoe e vugaleaj…
Ha derc'hel a raio da skrivañ kentelioù yezhadur evit ar sizhunieg "Ya" ? Ya ! Rak divent eo al labour war an dachenn-mañ, ken pounner eo levezon ar galleg war brezhonegerien an amzer a-vremañ !

Ur gejadenn ouzh un den meur eus bed ar brezhoneg, met ur gejadenn leun a eeunded !

Abadenn an 30 a viz Meurzh gant Laëtitia Fitamant
Paseal un eurvezh hanter o kontañ kaoz gant Laetitia FITAMANT a zo klevout komzoù leun a sederoni, zoken pa stager gant sujedoù "bubuik" a laka tud 'zo da abegiñ, da fuloriñ hag o imor da drenkaat…

Petra, da skouer ?
Ar pouez-mouezh ? Hervezi n'eus ket unan a vefe gwiriekoc'h evit egile. Meur a bouez-mouezh a zo e Breizh, ha kement a zoareoù-kaozeal brezhoneg hag a vrezhonegerien. Lâr a ra e cheñch-hi he fouez-mouezh (hep gouzout dezhi, peurliesañ !) hervez an hini m'emañ o kaozeal gantañ pe ganti…
"N'eo ket ar memes brezhoneg !" ? Evel-just, n'eo ket hi evit nac'hañ ez eus bet alies, hag ez eus c'hoazh, begadoù dichek a seurt-se taolet gant brezhonegerien a-vihanik d'an nevez-brezhonegerien a zo o klask mont daveto gant o brezhoneg diasur… Met lâr a ra ivez ez a tamm-ha-tamm da get seurt doareoù-bezañ ha doareoù-ober dre ma 'z a war greñvaat barregezh hag asurded an nevez-brezhonegerien, ha war vihanaat ar vezh bet sammet war chouk ar Vreizhiz, ha dreist-holl ar vrezhonegerien a-vihanik. "Gounezet o-deus un tamm fiziañs en-dro" evel ma lavar-hi.
Evit se, e nac'h ket pegen diaes e c'hell bezañ "mont war-raok" an deskidi gant ur yezh evel ar brezhoneg na vez ket klevet ken war ar pemdez el lec'hioù foran… hag e oar ivez, dre an atersadennoù a gas da benn, pegen don eo gouli troc'h treuzkas ar yezh eus ur rummad d'egile.

Neuze, eus pelec'h e teu dezhi kement a asurded dibres ? Diouzh pinvidigezh an eskemmoù a skoulm gant an dud (diniver) aterset ganti evit magañ abadennoù Radio Kerne. Lâr a ra ez eo bet, abaoe deroù he labour e Radio Kerne, hag e chom c'hoazh, ur blijadur dibaouez. Ha ma c'houlenner diganti petra eo an diaesañ en he micher e teu, war mod ar fent, respontoù dic'hortoz a-walc'h : "chom hep digalonekaat pa soñjer en niver bihanoc'h-bihanañ a dud gour a c'heller c'hoazh enrollañ hiziv an deiz", pe "chom hep treiñ da sot pa soñjer er sujedoù a ranker lezel a-gostez pa n'eus brezhoneger ebet da zegas skiant warno." N'eo ket trenk na dizesper tamm ebet seurt pozioù… Ne reont nemet livañ pegen divent eo niver ar sujedoù a c'heller mont ganto dre ar brezhoneg…

Un eurvezh hanter o kontañ kaoz gant Laetitia FITAMANT… hag ez eer gant ur spered seder war hent implij ar brezhoneg…

Abadenn an 9 a viz Meurzh gant Fransez Favereau

"N'eus tra ebet a ya da goll, n'eus tra ebet a vez krouet, treuzfurmet e vez pep tra." Bez' e c'heller lavarout ez eo ar c'hrennlavar-mañ (a lârer bezañ bet ijinet gant LAVOISIER) a zo bet lakaet splann gant ar brezegenn a zo bet kinniget gant Frañsez FAVEREAU d'ar Gwener 9 a viz Meurzh dirak selaouerien niverus (25 anezho), bras o evezh ha dedennet-kenañ. Ma ! Evel-just, n'eo ket eus kimiezh, nag eus fizik, en deus-eñ komzet, met kentoc'h eus yezhoniezh, hag eus geriadoniezh evit bezañ resisoc'h. Tem e brezegenn ? Niver stank ar gerioù galianek a vez kavet en darn vrasañ eus yezhoù Europa, ha bev pe varv e vefent… A-drugarez da beseurt lezenn-yezh ? An eskemmoù a vez etre pobloù a ra gant yezhoù disheñvel an eil re diouzh ar re all a laka gerioù ur yezh 'zo da vezañ implijet gant ur yezh all… Kement-mañ a zigas cheñchamant da furm ha ster ar gerioù-se, evel-just, met chom a ra ganto roudoù o gwrizioù, ur seurt sichenn a orin… Pedet en deus Frañsez FAVEREAU e selaouerien da wiriekaat talvoudegezh al lezenn-se o lakaat kichen-ha-kichen gerioù a seblant bezañ disheñvel da vat an eil re diouzh ar re all evel, da skouer, ar ger arabek "cheik" hag ar gerioù gallek 'chèque" ha "échec". Peseurt sichenn voutin a zo ganto ? Ar galloud ! Galloud an ozhac'h ("cheik"), galloud an hini en deus arc'hant (an hini a ra ar "chekenn"), ha koll ar galloud ("échec"). Diwar patrom un nebeud skouerioù kerentiezh a seurt-se etre gerioù yezhoù disheñvel, eo deuet en-dro Frañsez FAVEREAU war ar pep pouezusañ eus e brezegenn : niver stank ar gerioù galianek, pe hengeltiek, e yezhoù a bep seurt. E-touez ur bern skouerioù all, diwar ar ger hengeltiek "camb-", a dalvez kement ha "krommenn", pe "krommell", en deus-eñ lakaet e selaouerien da raktañva ar pezh a c'hell bezañ "imram" (d.l.e. "beaj leun a zistroioù hag a avanturioù") ur ger-sichenn (pe "etimon") a-dreuz yezhoù ha danvezioù a bep seurt : eus ar ger gallek "camion" d'ar ger brezhonek "kamm" hag anvioù-lec'h evel "Cambridge" e Breizh-Veur, "Chambord" e Bro-Frañs pe, e Breizh, e Plogoneg, ar gêriadenn "Camasquel". (-"Camion" : "Karr-samm". Hiziv evel derc'h, ur c'harr-samm a zo ur c'harbed da dreuzdougen marc'hadourezhioù. Seurt karbedoù a zo hiziv akipet gant ur c'heflusker, met n'eo ket bet atav e-giz-se, anat eo ! Er penn kentañ e veze graet gant ar ger-se evit kaozeal eus ur c'harr-dorn, gant brec'hioù-karr koad kammet. Ur "trok ster" eo (pe ul "ledanvad"), d.l.e. un doare-lavar da lakaat da gompren emeur o kaozeal eus un hollad (ar c'harbed) o venegiñ nemet un tamm, un elfenn, eus an hollad-se (brec'hioù-karr ar c'harbed). Dalc'het eo bet da implij, a-hed ar c'hantvedoù ha mont-war-raok an teknikoù, ar ger "camion" evit lavar kement hag ur c'harbed (gant pe hep brec'hioù-karr koad kammet !) da dreuzdougen marc'hadourezhioù.
"Kamm" : n'eo ket eeun, a zo aet kromm.
"Chambord" : a veneg kornblegenn, kammdroienn ar stêr a red a-dreuz an dachenn zouar a zo deuet da vezañ kumun Chambord.
"Cambridge" : ar pont war gornblegenn ar stêr.
"Camasquel" : "kammaskell". "Askell" a vefe amañ da vezañ komprenet evel "lodenn gostez un dra bennak". Neuze, "kammaskell" a dalvez kement ha "kammdroienn al lodenn gostez". Amañ e ra anv eus un dachenn zouar.) Dre ur bern skouerioù all, evel an hini a laka kichen-ha-kichen Kêr Milan (Milano) en Italia ha Kumun Mêlan e Breizh, pe c'hoazh gerioù evel "dour" e brezhoneg, "dwr" e kembraeg ha "douve" e galleg, en deus Frañsez FAVEREAU diskouezet da vat ez omp-ni, e Breizh, gras d'ar binvioù-kompren roet deomp gant ar brezhoneg, ar re ampartañ evit lakaat splann orin ur bern gerioù implijet gant yezh-mañ-yezh en Europa. Gwall sirius tout an traoù-se, a lârit c'hwi, ha sur-tre un tamm mat torr-penn ! Tamm ebet ! Ouzhpenn bezañ ur mailh war ar geriadoniezh ez eo ivez Frañsez FAVEREAU ur c'honter a-feson. Ha gouzout a ra penaos displegañ en un doare simpl, leun a virvilh hag a livioù, traoù a seblant dic'hras.

Abadenn ar 26 a viz Geñver gant Erell Coupier
Desket eo bet brezhoneg ganti er skol, e Bro-Dreger, met n'he doa ket soñj tamm ebet labourat un deiz evit ha gant ar brezhoneg. Goude bezañ bet paket ar vachelouriezh ganti e oa aet war studioù kêraozañ, e-pad pemp bloaz, ha war an dachenn-se he deus labouret evit ar c'humunioù e-pad un nebeud bloavezhioù. Ha bet eo bet ivez d'an estrenvro da lakaat he deskamant hag he skiant-prenet e servij poblañsoù Bro Vaoritania, da genurzhiañ ha seveniñ raktresoù a zo a-bouez evit seurt broioù : kleuziañ puñsoù, sevel skolioù, stankelloù… Abaoe 2014 emañ-hi o labourat evit Kuzul Departamant Penn-ar-Bed war ur post n'eo ket bet krouet kalz anezho gant ar velestradurezh : ober war-dro diorren ar brezhoneg. Labourat a ra 'ta gant a bep seurt tud ha kevredigezhioù a zo o vagañ raktresoù war yezh pe sevenadur ar vro : resisaat ar mennozhioù, prientiñ an dielloù melestradurel hag an doserioù da reiñ d'an dilennidi a-raok votiñ ar skoaziadoù… An dud deuet da gejañ ganti e Plogoneg o deus bet tro da zizoleiñ tachennoù pennañ ar brastres a zo bet douget gant Departamant Penn ar Bed evit diorren implij ar Brezhoneg : an divyezhegezh abred, ar c'helenn d'ar vugale koulz ha d'an dud deuet, al liammoù etre ar remziadoù… Hag ouzhpenn eo bet an degouezh da gejañ gant ur vaouez yaouank mennet gant he c'hefridi a vremañ hag a oar lakaat e damani he labour a-vremañ ar skiant bet prenet ganti diouzh he micherioù kent... Trugarez vras dezhi da vezañ deuet da baseal ur frapad amzer ganeomp!

Abadenn an 22 a viz Kerzu gant Fanny Chauffin

Ur burzhud eo Diwan". Gant ar gerioù-mañ e vez komzet a-wechoù diwar-benn an hentenn deskadurezh-mañ roet lañs dezhi daou-ugent vloaz 'zo.

Ma reer kred d'ar pezh a lavar ar geriadurioù ez eo ur burzhud un darvoud mat a greder ez eo c'hoarvezet a-drugarez d'ur skoazell dreistnatur ha na c'heller displegañ en un doare skiantek ha poellek. Koulskoude ez eo gant kalz a skiantelezh hag a boellegezh he deus Fanny CHAUFFIN komzet deomp diwar-benn skolioù an hentenn-mañ.

N'eo ket bet re ziaes dezhi diskouez ez eo bet o c'hrouidigezh, e 1977, hag o fadelezh betek bremañ un "darvoud mat" evit an dud a ra gant ar brezhoneg hag evit ar vro dre vras :
brezhonegerien a-vihanik a zo bet adarre dibaoe, hag a zo bremañ ingal, pa oa bet troc'het treuskas ar brezhoneg a gerent da vugale abaoe degadoù a vloavezhioù…
a-drugarez d'ar "skouer vat" roet evel-se (marteze e vefe hañvaloc'h ouzh ar wirionez lavar "gant an aon da goll re a skolidi"…) eo bet krouet da heul klasoù divyezhek e div hentenn "ofisiel" ar gelennadurezh : Skolioù ar Stad hag ar Skolioù Kristenn ;
un ekonomiezh a zo diwanet, gant kantadoù a implijoù, dougenet gant oberiantiz ar skolioù o-unan hag an holl ensavadurioù, kevredigezhioù, embregerezhioù, aozadurioù a bep seurt a labour tro-dro dezho pe evito…
ul lamm war-raok ramzel a zo bet lusket d'ar yezh hec'h-unan ha d'ar mod d'he c'helenn pa oa bet ret, a-hed ar bloavezhioù o vont gant o red hag ar vugale o tremen d'un eil glas d'egile, meizout danvez ar c'hentelioù.

N'eo ket bet re ziaes ivez da Fanny lakaat da gompren n'eo ket "dre vurzhud" (d.l.e. " a-drugarez d'ur skoazell dreistnatur ha na c'heller displegañ en un doare skiantek ha poellek") ez eo bet graet kement-se, met diwar labour divent an "difraosterien" : kerent ret dezho, ouzhpenn bezañ tad ha mamm, pleustriñ a-youl vat micherioù a bep seurt, kelennerien a ouie ivez bezañ arzourien…

Ha war-lerc'h ez eo bet dielfennet petra oa "danvez ar burzhud" :
disoc'hoù eus ar re wellañ en arnodennoù (dreist-holl ar vachelouriezh)…
evit ar skolidi, ur varregezh splann war an deskiñ yezhoù…
ur varregezh a c'hell ober ur foeter broioù dispont eus pep skoliad… ha niverus a-walc'h an dud bet skoliataet e Diwan hag a zo bremañ staliet en estren vro…
ur c'helenn war an danvezioù ofisiel kemmesket gant tañva an arzoù…
ha rak-se, ur c'houested da grouiñ digustum e bed ar skolioù : skrivagnerien (15 levr skrivet dindan 15 vloaz, gant 18 skrivagner dindan 18 vloaz), sonerien, aktourien, kanerien…
… ha daoust da-se, ul live yezh war ar brezhoneg na vefe ket atav eus ar re gentañ !
Muioc'h evit dielfennañ an amzer dremenet hag an amzer a-vremañ a zo bet graet gant Fanny. Displeget he deus ivez ar pep retañ evit ma kendalc'ho an traoù da vont war an ton uhel-mañ hag evit gwellaat ar pezh a zo da rebech :
labourat da vat war ha gant ar c'hleweled, ha n'eo ket hepken war ha gant al lennegezh dre-skrid...
diorren, er-maez eus ar skolioù, rouedadoù evit ober gant ar brezhoneg...
derc'hel da reiñ, er c'helenn, ur plas bras d'ar c'hrouiñ war an arzoù...
lakaat an hengoun dre gomz "en e zilhad Sul"…br>

Setu un eurvezh hanter a zo aet buhan da-benn, hag ur bern traoù a oa da zeskiñ war ur sujed e vez komzet kalz diwar e benn hag a chom koulskoude gwall zianav.

Abadenn ar c'hentañ a viz Kerzu gant Mélanie Jouitteau
Unan war'n ugent e oamp, deuet da "gontañ kaoz" gant Melanie. Eüruzamant e oa bet cheñchet sal ganeomp ! An hini omp boas d'ober ganti a vefe bet re vihan… Ur frapad amzer blijus hon eus bevet asambles. Ha gant ma 'z eo Melanie "tik" gant a bep seurt munudoù a sell ouzh doare-mañ-doare da lavar tra-mañ-tra e lec'h-mañ-lec'h, hon eus bet, diwar goulennoù graet ganti, ar blijadur da glevout, o tont diouzh "skiant-prenet" hini pe hini ac'hanomp, hervez e gumun orin pe an hini m'emañ o chom enni, evezhiadennoù a bep seurt war droioù-lavar, doareoù da sevel frazennoù… Enskrivet he deus, war he lec'hienn "Arbres", disoc'hoù an eskemm-se hag ivez diskoulm goulennoù a oa chomet direspont ("dour tomm" pe "dour domm" ?). Bez' e c'heller mont da sellet outo war ar chomlec'h-mañ : ARBRES (War al lec'hienn "Arbres e c'hell pep hini krouiñ ur gont hag ouzhpennañ traoù, pe kinnig difaziañ tra-mañ-tra) Nann, nann ! Ne oa ket torr-penn tamm ebet ! Ar c'hontrol-bev ! Un teuzac'h e oa saourañ blaz furmoù brezhonek gwriziennet don 'barzh buhez hag istor kumunioù ha teroueroù liesseurt… Laret he deus Melanie e plijfe dezhi dont en-dro, gant ul listennad traoù resis da c'houlenn… Rakwelet 'vo an dra-mañ e penn kentañ ar bloaz a zeu (ar bloaz-skol, evel-just, d.l.e. e miz Gwengolo 2018). Met, 'benn ar fin, ar brasañ plijadur a zo bet stadañ en em gomprene an eil re hag ar re all, forzh peseurt brezhoneg lec'h-mañ-lec'h a oa ganto… ar pezh na souezhe tamm ebet ar yezhourez Melanie, hag e tisplegas-hi ne oa netra normaloc'h pa oa ar brezhoneg ur yezh, gant furmoù liesseurt evel-just (evel an holl yezhoù !), met gant ur framm ("eskern" a blij dezhi lavar) a vez kavet en holl broioù ma komzer brezhoneg enno.

Abadenn an 10 a viz Du gant Tudi Creguer
Peadra a oa da dremen ur frapad mat a amzer blijus o trailhañ kaoz gant Tudi CREQUER a zo kazetenner e R.B.I./O. abaoe miz Genver 2016.
Ha peadra da zeskiñ ivez :
penaos, ha war peseurt danvezioù, e vez stummet an danvez kazetennerien er skolioù uhel ma vez kelennet enno ar vicher-mañ ;
petra eo buhez ur c'hazetenner dre-gomz a ginnig keleier ar mintin da 6e15, pe abretoc'h c'hoazh… -penaos e vez prientet ur gazetenn dre-gomz…
Ha tout an traoù-se a zo bet diskuliet gant feiz gwellwelus ha seder ur brezhoneger yaouank a wel bemdez war an dachenn n'eus netra efedusoc'h evit ledanaat implij ar brezhoneg eget ober gantañ bemdez, e pep-lec'h gant ar muiañ a dud posupl.
Un testeni kalonekaus ha frealzus evit an holl dud a striv evit deskiñ yezh hor bro hag ober ganti !

Abadenn an 20 a viz Here gant Alexis Belbeoc'h
Un triwec'h den bennak, hag en o zouez "pennoù nevez", o doa heuliet Alexis BELBEOC'H a-hed straedoù, banelloù ha plasennoù Douarnenez d'ober anaoudegezh gant lec'hioù-ardamez buhez ar gêr n'eus ket pell 'zo c'hoazh...:
ar friturioù ma veze fardet enno pesked-mir,
ar stalioù a werze peadra d'ober stronk da voueta hag a bep seurt dafar da besketañ,
ar skornerezh,
an nezerezh a wee rouedoù,
ostalerioù ar porzh, a oa e gwirionez pennsezioù skipailhoù ar bigi-pesketañ, lod anezho o vezañ dalc'her kevrannoù bigi 'zo,
porzhiouigoù, a oa sko ouzh meur a di-pesketour, e-lec'h ma veze koueziet ar rouedoù hag an dilhad-labour o soubañ anezho e-barzh dour-sal lakaet da virviñ gant kachou teuzet ennañ,
Bod ar Vartoloded, skrivet war e dalbenn ar ger-stur "Doue, Enor hag ar Vro". Sachet e oa bet ivez evezh ar valeerien war dreuzfurmadurioù graet da lec'hioù 'zo a-feur ma kreske ar gêr hag obererezh hec'h annezidi :
ur voger-harp, ma veze n'eus ket pell 'zo c'hoazh lipet he diaz gant gwagennigoù al lanvioù uhelañ… pa 'z eo bremañ hedet gant asfalt ur straed…
fraost greantel ur fritur, bet savet e-lec'h ma oa a-raok poul-kannañ pennañ ar gêr,
ur park-lec'h, ma c'heller ijinañ dindan e bavezioù traezh an aod…
iliz orin ar barrez, deuet da vezañ chapel Santez Elena, met dalc'het ganti daoust da bep-tra hec'h annezad pennañ : Santig Du !

2016-2017.

Abadenn ar 7 a viz Ebrel gant Ronan Hénaff .
Lakaat brezhonegerien a bep seurt da gejañ ha da eskemm : setu amañ pal pennañ an abadennoù "Kontañ Kaoz". Tapet, ha tapet mat ar pal-se e-pad an abadenn a zo bet d'ar Gwener 7 a viz Ebrel (2017). Pedet e oa bet Ronan HENAFF. Paotr Lokorn eo eñ, bet ganet ouzhpenn 80 vloaz 'zo, hag ar Brezhoneg e yezh kentañ, evel just. Soubet eo bet ar perzhidi 'barzh ar Brezhoneg evel ma oa komzet el lodenn gentañ ar c'hantved diwezhañ, ur yezh yac'h ma ouie an dud a gomze anezhi lavarout pep tra ganti ha drezhi, ur yezh ken pinvidik ma lakae aes an dud da grouiñ gerioù nevez pa veze ezhomm. Ha chomet ar binvidigezh-se gant Ronan, hag hen roet en deus sklaer da c'houzout p'en deus displeget e kave direizh klevout tud 'zo ober gant ar ger "sokial", a sone "gallek" betek re evitañ, pa 'z eus unan all : "kevredadel", krouet a-ziwar gerioù a-viskoazh : "kevre" ("unvaniezh tud"), "kevredad" (bodad lies den a laka, pe a zo ganto, traoù e boutin").
Fromus e oa ivez evit an holl e glevout kontañ penaos e oa deuet gantañ e gerioù gallek kentañ, penaos e veze degemeret ar vugale, ganto nemet ar Brezhoneg, e skol ar vourc'h, penaos e klaske pep hini en em zisober, dre flatrañ pe pechañ e vignoned, eus ar "vuoc'h" peb tro ma tischañsfe bezañ tapet o kaozeal e Brezhoneg.

Abadenn ar 17 a viz Meurzh gant Alexis.
Dedennus-tre ha divoutin eo bet abadenn Kontañ Kaoz ar 17 a viz Meurzh (2017).
Alexis BELBEOC'H en deus kinniget e zastumad priaj poblek (an hini ne gaozer kalz diwar e benn) : pezhioù krag, pri gwerniset ha failhañs (ar re-mañ ar re niverusañ a vez kavet bremañ rak ne oant ket implijet war ar pemdez – ha gant-se riskloù bemdeiz da vezañ torret - met kentoc'h diskouezhet war listrieroù d'ober brav 'barzh an tiez).
Displeget eo bet gantañ penaos e oa bet ganet, war ribl an Oded e Lokmaria, ur gwir "stil-Kemper" rak, ma oa renerien ar poderezhioù o tont eus diavaez-bro, ar vigerourien, en o zouez al livourien, a oa, int eus ar vro. Hag e c'heller lavarout emañ ar "stil-Kemper"-mañ, gant e dresoù hag an doare d'o zresañ, un testeni dibar eus estaol delvel ha faltazi Bretoned an tri c'hantved paseet.

Abadenn ar 27.01. gant Maryvonne :
Graet eo bet goulennoù outi... Perak ? Emañ-hi o vont da vezañ aterset evit ur pennad-skrid war pajenn ziwezhañ ar gelaouenn sizhuniek "YA".
Ha gant ma n'eo ket hi boas da respont evls-se war ar prim da c'houlennoù a vefe graet outi, e fell dezhi "pleustriñ" un tammik a-raok.
An dud a lenn "YA" a anavez mat ar bajenn-mañ.
Kinniget 'vez warni, pep sizhun, ur Vrezhonegerez pe ur Brezhoneger. Goulennoù a-bep seurt a vez graet outi/outañ.
Evel-just, ez eo dre benn abegoù resis e vez kinniget tud 'zo war ar bajenn-mañ,
peogwir e vez sevennet ganto un obererezh heverk bennak,
peogwir an obererezh-mañ en deus un dra bennak da welet gant ar brezhoneg...
Aterset e vo Maryvonne peogwir e kemer perzh e labour "Levraoueg Komzet" Kemper, a zo ur gevredigezh a enroll levrioù evit an dud na c'hellont ket lenn (peogwir int dall pe teñval o gweled). Evel-se eo deuet dezhi ar mennozh da enrollañ levrioù skrivet e Brezhoneg, n'eo ket epken evit tud na welont ket pe a wel fall, met dreist-holl evit an holl Vrezhonegerezed ha Brezhonegerien, ganto ar Brezhongeg o yezh gentañ met na ouzont ket lenn en o yezh vamm.
Setu : traoù dedennus-tre da c'houlenn outi... ha da zeskiñ diganti.

Un nebeut skouerioù eus ar goulennoù graet d'an dud aterset gant "YA" :

Nv 604, 06 a viz Genver 2017. Paotr aterset : Erwan Ar Berr, Rener nevez Skolaj Diwan Kemper.
Penaos e teuer de rener skolak ? Comment devient-on directeur de collège ?
Petra eo an eñvorenn he deus merket ac'hanoc'h ar muiañ ?
Peseurt sonerezh a blij deoc'h lakaat pa vezit hoc'h unan ?
Peseurt bro 'pije c'hoant da weladenniñ ?
Peseurt kalite a blij deoc'h ar muiañ en un den ?
Peseurt levr a yafe ganeoc'h war un enezenn didud ?
Peseurt meuz a rit p'en em lakait de geginañ ?
Petra eo ar c'hennlavar a blij deoc'h ar muiañ tout ?
Da biv e kasfec'h ul lizher klemm ha perak 'ta ?
Hag ul lizher gourc'hemennoù ?
Pehini eo ar gentel bouezusañ da reiñ d'ar vugale hiziv an deiz ?
Petra 'zo, er bed tro-dro deoc'h, ha ne gomprenit ket, ho pije c'hoant e vefe displeget deoc'h ?
Pehini eo, hervezoc'h, talvoudusañ ijinadenn Mab-Den ?
Ha ma c'hounezfec'h kalz arc'hant goude bezañ c'hoariet d'al Loto ?
Da beseurt goulenn 'ho pije c'hoant da respont "Ya" ?

Nv 601, 16 a viz Kerzu 2016. Plac'h aterset : Maiwen Mercier, studierez, o prientiñ un D.U.T. "Carrières Sociales", c'hoant ganti labourat gant ar vugale, ar grennarded, an dud ampechet, ar re gozh, an dud dilojeiz...
Penaos e tro ar studioù ganeoc'h ?
Perak ho peus c'hoant labourat gant bugale, krennarded, tud ampechet, tud kozh, tud dilojeiz... ?
Gouzout brezhoneg ha gouzout seniñ a dalvezo deoc'h evit al labour-se ?
Petra ho peus c'hoant da zegas d'ar re-se ?
E pelec'h e vo an dazont evidoc'h ? E bannlev ur gêr vras ? En ur vro all ? E breizh ?
Peseurt lec'h ho pije c'hoant da reiñ da anvezout d'ar re all ?
Petra a blij deoc'h ober evit cheñch soñjoù goude ur frapad labour tenn ?

Bon ! N'eo nemet skouerioù ! Deomp-ni da ijinañ goulennoù a bep seurt... a denno d'al levrioù mouezhiet... pe get...

Evit kaout soñj :
abadenn ar 16 a viz Kerzu ! Gabi n'eus kinniget selaou, en ur lenn, ur pezhig skrivet gant Youenn BRUSK : "Teñzor Kêr Is".

d'ar 25 a viz Du eo bet c'hoariet gant unan eus a c'hoarioù ijinet gant Sten CHARBONNEAU : Klask ar ger.

d'ar 4 a viz Du, eo bet lakaet gant Gabi un dek bennak a dud da selaou enrolladurioù eus pezhioù teatr bet skrivet gant P.J. HELIAS.

hag e miz Here e oa bet un abadenn dedennus etrezomp ivez!

Abadenn an 23 a viz Gwengolo gant Fañch DUROS.

Biskoazh ne oa deuet kement a dud d'un abadenn ‘'Kontañ Kaoz''. Dav eo lavarout e oa brav an amzer… hag e oa bet rakwelet un abadenn ‘'er-maez'', da heuliañ Fañch DUROS a-dreuz parkeier ha klask hag anaout plant gouez ar vro, hag ivez menegiñ o ferzhioù evit a sell an apotikouriezh.
A bep seurt perzhidi a oa : tud hag a ouie dija kalz a draoù war an danvez, ha tud na ouie tra… Met evit an holl ez eus bet traoù nevez da zeskiñ.
Meneget eo bet da skouer “Damkaniezh (pe ‘'teori'') ar sinadurioù” a ginnig e embann ar plant, mod pe vod, ha pa vefe dre o furmoù, o c'hwezh, o blaz… pe un dezverk bennak all, peseurt talvoudegezh a c'hellont kaout evit louzaouiñ ha pareañ kleñved-mañ kleñved, gouli-mañ-gouli… pe dont a-benn eus kudenn-mañ-kudenn. Evel-se e vez lavaret ez eo mat “louzaouenn ar gwenilied” (“Chelidonium majus” e latin) evit louzaouiñ an avuad… peogwir eo melen he sun…
Merzet eo bet ivez pegen divent e oa, hag e chom c'hoazh, ijin ha barzhelezh ar vrezhonegerien pa ‘z eo meno da envel ar plant, ken stank ha liesseurt an anvioù a c'heller ober eus ur blantenn hervez an doare ma seller outi ! Setu penaos e vez graet “aour he zal” eus ar “c'hamamailh” (“Matricaria chamomillia” e latin) gant an dud a zo techet da welout kentoc'h stumm ha liv he bleunioù. Met graet ‘vez “louzaouenn St Yann” gant an dud a zalc'h stad eus mare barr he bleuñv, “tro-heol” gant ar re a arsell he emzalc'h e-kerzh an deiz, “louzaouenn ar mammoù” gant an dud a sell ouzh he ferzhioù kurañ, pe c'hoazh “fanul-gon” dre heñvelder he zrolinenn ouzh ur blantenn all…
Hag echuet eo bet an abadenn gant ur banne rak, tout an dud a oar an dra-se, kerzout en ur brederiañ ha deskiñ a zisec'h ar gourlanchenn !

DEIZHIADOÙ 2015-2016.

20 a viz Du	Mélanie Jouitteau
04 a viz Kerzu	Lou Millour, Loïg Jade (Radio Kerne)
08 a viz Geñver	Abadenn lipous !
26 a viz C'hwevrer	Pauline Kerscaven (R.B.I.)
23 a viz C'hwevrer	Gweladenniñ Radio Kerne (5 eur noz)
11 a viz Meurzh	Fransez Favereau
01 a viz Ebrel	Lukian Kergoat
13 a viz Mae	Marivonig Gouerou (Diwan)
10 a viz Mezheven	Sten Charbonneau

Abadenn an 10 a viz Mezheven gant Sten Charbonneau
Ne oa ket ar wech kentañ da Sten CHARBONNEAU dont da ‘'Gontañ Kaoz'' e Plogoneg. Ar bloaz paseet e oa deuet dija da ginnig unan eus ar c'hoarioù bet krouet e Brezhoneg gantañ : ‘'Din an dorn''. Ar bloaz-mañ ez eo ‘'Klask ar ger'' a zo bet kinniget gantañ. Reolennù simpl tre : pal ar jeu a zo lakaat e genc'hoarierien da gavout ur ger resis… met, evel just, evit luziañ un tammig an afer, ez eus gerioù a zo difennet implij anezho ! Un dek bennak a dud, hag en o zouez bugale a zo bet peurliesañ barrekoc'h evit an dud deuet, o deus lakaet da dalvezout o ampartiz war ar Brezhoneg evit lakaat tud o skipailh da zivinout ar ger da zizoloiñ. Un endervezhiad a zo bet gwall blijus !

Abadenn an 13 a viz Mae gant Marivonig JEGOU

Morse c'hoazh ne oa bet ur seurt "kur yaouankaat" gant hon abadennoù Kontañ Kaoz. Nikolas, 10 vloaz, o chom e Gwengad, en doa fellet dezhañ dont da ?eilañ? e skolaerez da vuheziñ abadenn-se. Marivonig GOUEROU, a zo skolaerez e Skol Diwan Kerfeunteun e Kemper, eo a oa bet pedet da livañ berr-ha-berr petra eo ar vuhez pemdeziek en ur Skol Diwan. Sikouret gant Nikolas, a gemere laouen ar gomz, he deus kinniget Marivonig petra eo labour ar skolaerien hag ar skoazellerien, penaos e vez aet gant ar brezhoneg pe ar galleg gant ar vugale hervez ar c'hendivizer emaint o kaozeal gantañ. Komzet eo bet ivez eus ar programmoù hag an ?obererezhioù pedagogel ouzhpenn?, diskouezhet eo bet ar levrioù a vez implijet evit ar c'hentelioù istor, douaroniezh, jedoniezh… Traoù sirius-tre, neketa ? Met n'eo ket ar siriusted digembez gant ar blijadur. Ha plijadur ‘zo bet.

Abadenn ar 1añ a viz Ebrel gant Lukian KERGOAT
A-viskoazh eo bet c'hwezhet, 'barzh penn lodenn vrasañ an dud, tan ar c'hoant gouzout hiroc'h diwar-benn anvioù hor c'humunioù, hor c'heriadennoù hag an holl lec'hioù a zarempreder bemdez... Ha n'eo ket niver an dud deuet da selaou Lukian KERGOAT e sal vras Oaled ar Gumun a lakao da soñjal ar c'hontrol. Niverus e oant, ha lod anezho a zeue evit ar wech kentañ. Re verr eo bet an amzer evit dic'hoantañ kuriusted ar berzhidi... Amzer a-walc'h zo bet memestra gant Lukian KERGOAT da gelaouiñ e selaouerien diwar-benn anvioù-lec'h pennañ ar gumun, "Plogoneg" o vezañ an hini kentañ !
Evit gouzout muioc'h klikit war ar pdf-mañ

Abadenn an 11 a viz Meurzh gant Fransez FAVEREAU
Muioc'h eget 20 a dud o doa en em gouchet e sal vihan Oaled ar Gumun evit selaou Fransez FAVEREAU deuet a-ratozh-kaer eus Gwengamp da gejañ gant perzhidi boas an abadennoù ‘'Kontañ Kaoz''. Ha n'eo ket bet dipitet ar re-mañ. Ouzhpenn da vezañ un den gouiziek war ar brezhoneg dre vras, hag peurgetken war ar c'heriadurouriezh ez eo Fransez FAVEREAU ur c'honter a feson a oar livañ traoù a seblant luziet evel ma vefent ken eeun ha didro hag an istorioù a vez kontet da zeskiñ ar vugale. Ur mailh a zen hag un abadenn eus ar re blijusañ ha dedennusañ !
Kelenner war ar Saozneg e Lise Karaez eo bet ha war-lerc'h war ar Brezhoneg e Skolajoù Gwengamp. Hag e dibenn ar bloavezhioù 1980 ez eas da Skol Veur Roazhon 2 da gelenn war ar yezh hag al lennegezh vrezhonek evel rener an Unvez Klask ‘'Brezhoneg-Keltieg''. Diaes eo e renkañ en ur rummenn resis ken liesseurt ha disheñvel eo an temoù hag an danvezioù eo boas d'o fleustriñ. . Romantoù en deus skrivet, hag ivez ur bern levrioù all : skridoù-arnod ha skridoù-studi o tennañ d'ar yezhoniezh, d'ar sokiologiezh, d'ar bedagogiezh ha da istor al lennegezh… Savet eo bet ivez gantañ un dorn-levr da zeskiñ Brezhoneg. Met e oberenn bennañ a denn d'ar c'heriadurouriezh. Gouiet en deus tennañ e vad eus ar mare ma oa o labourat evel kelenner e Karaez, e Bro ar Poher, a zo kroazhent gwirion ar broioù ma vez komzet Brezhoneg, evit tañvouesa, diwar komzoù ar Vrezhonegerien, geriaoueg ar yezh pemdeziek. Disoc'h al labour-mañ a zo ur mell geriadur, “Geriadur ar Brezhoneg a-Vremañ”, a zo bet embannet e 1992 hag adembannet meur a wech dibaoe…, ennañ un 50000 penn-ger el lodenn Brezhoneg/Galleg, hag un 40000 el lodenn Galleg/Brezhoneg. Hag evit mont pelloc'h war an dachenn-mañ en deus kaset da benn un oberenn all : “Ar Geriadur Meur”, a zlefe bezañ bet embannet war baper hag el linenn un nebeut bloavezhioù ‘zo dija. Met skoilhoù zo bet… dreist-holl kudennoù teknik. Dav ‘vo ‘ta gortoz un tammik c'hoazh a-raok gallout sellout ennañ ! Da c'hortoz e vo embannet a-raok pell, e Ti Skol Vreizh, ur geriadur bihanoc'h, “Geriadur Bihan ar Brezhoneg Eeun”, ennañ un 10000 penn-ger, ar pep retañ da zeskerien ar skolioù, ha d'ar re all, evit brezhonegañ war ar pemdez (ha sul-gouel ivez !). Ur geriadur nevez eo, adgraet gantañ penn da benn, eus A da Z, a-ziwar e skiant prenet evel kuzulier TES (Ti-Embann ar Skolioù) ha rener skiantel an OPaB (Ofis Publik ar Brezhoneg).

Abadenn an 23 a viz Chwevrer gant Pauline KERSCAVEN

N'eo ket c'hoazh gwall gozh anezhi, met n'eo ket evit an dra-se eo chomet berr ar gaozeadenn ganti. Kant dra war'n ugent a zo bet graet ganti dija. Kelaouennerez eo bet, hag ez eo c'hoazh hiziv an deiz, e Radio Breizh Izel, ur vicher ma ‘z eus unan ma kejer un toullad tud, temoù ha degouezhioù disheñvel o pleustriñ warni ! Bet eo bet ivez, e-pad daou vloaz, kenurzhierez ar gwezhiad ‘'Klaskerien ha Treizherien sonjoù''. Met muioc'h a draoù n'eus bet da gontañ c'hoazh diwar-benn ar veaj a eizh miz bet graet ganti a-dreuz (‘'Treuziñ'' eo an anv roet ganti d'an abadenn-veajiñ-mañ) Amerika ar c'hreisteiz etre miz Gwengolo 2011 ha miz Mae 2012, diouzh an Arc'hantina er Su (ha dreist-holl ar Patagonia e- lec'h ma vev, abaoe an XIXvet kantved, ur bern Kembreiz dalc'het mort o yezh ganto ) betek ar Vro Golombia er Norzh. Evit ober anaoudegezh gant diventelezh ha diseurtelezh ar bed, a larit-c'hwi ! Sur tre ! Met n'eo ket tout ! Ober anaoudegezh gant broioù, pobloù, sevenadurioù, ha kement ‘zo, evit treuzkas tout ar pinvidigezhioù-se da skolidi klasoù divyezhek a felle dezhi ober. Ha setu, a-hed eizh miz he beaj eo chomet e darempred gant skolidi seizh skol divyezhek, o kas dezho filmoù, fotoioù, skridoù, ha zoken o kontañ kaoz ganto ‘'war eeun'' dre internet. Prantadoù berr tre, ha n'eo ket diaes komprenn perak : an eur e Breizh n'eo ket tre ar memes hini hag e broioù evel Chile, Bolivia, Perou, Ecuador… An ‘'dilec'hiadur-eur'' a vez graet eus se ! Ur gwir gannadourez, war gevandir Amerika ar C'hreisteiz, evit yaouankizoù divyezhek Breizh e oa bet Pauline KERSCAVEN. Un dudi eo bet selaou anezhi o kontañ he beaj hag ober anaoudegezh gant gweledvaoù ar c'hevandir-se dre ar fotoioù diniver bet tennet ganti… Peadra da reiñ c'hoant da veur a berzhiad d'ober kement all ha da vont ivez da foetañ broioù tramor…

Abadenn ar 4 a viz Kerzu gant Radio Kerne : Lou Millour ha Loïg Jade
Evel just ne oa ket ken stank an dud deuet d'an abadenn “Kontañ Kaoz” eget ar re aet da zañsal gant Raymond LE LANN un tammig pelloc'h er Sal Sokiosevenadurel (un tregont bennak). Met n'eo ket bet kollet o amzer ganto. Zoken ar re a zo boas da selaou ouzh Radio Kerne o deus desket ur bern traoù digant Lou MILLOUR, Renerez, ha Loïg JADE, Prezidant ar gevredigezh a vez o verañ ar media-mañ. Ar radio-mañ a zo, pell ‘zo dija, unan eus radioioù pennañ korn-bro Kemper. Gant tri bann talmoù e c'hell skignañ hec'h abadennoù war un dachenn ken ledan hag hini Mervent penn Breizh, d.l.e. diouzh rakkêrioù Brest betek re An Oriant. Ur souezhadenn all ‘zo bet ivez evit ar berzhidi : estreget brezhonegerien a vez o selaou ingal ouzh Radio Kerne. Tud ‘zo a selaou outi abalamour d'ar sonerezh skignet, ar pezh a laka anezho da zaremprediñ gant ar Brezhoneg, ur yezh ne ouifent ket mod all, marteze, ez eus anezhi… Un dek bennak a dud a ra war-dro mont-endro a radio, c'hwec'h anezho gant ur gevrat didermen he fadelezh, hag ar re all o labourat a youl vat, d.l.e. evel “youlidi keodedel”. Bez e c'heller lavarout emañ Radio Kerne unan eus ar re bouezhusañ e Breizh. Ezel eo ivez eus ur rouedad a radioioù (peder etre tout). Ha gant ma ‘z eus ur c'hazetenner o labourat evit pep hini anezho, al labour kelaouiñ (dastum hag embann keleier) kaset a-stroll ganto a ziskouez bemdez bezañ ledanoc'h, klokoc'h hag efedusoc'h eget hini ar radioioù lec'hel all… Evit peurlipat anaoudegezh ar mont-endro eo bet pedet ar berzhidi da vont betek Ploneiz da weladenniñ ar studioioù. Ar vizit-mañ zo bet deiziadet d'an 23 a viz C'hwevrer 2016, hag an holl a fello dezho kemer perzh a vo degemeret mat !

Abadenn an 20 a viz Du gant Mélanie Jouitteau
Plac'h An Naoned eo-hi, o chom bremañ e Lokorn abaoe un nebeut bloavezhioù. Un douzennad a dud a oa deuet da gejañ ganti. Graet o deus anaoudegezh gant al labour ramzel bet boulc'het ganti. War-lerc'h un dezenn war yezhadur ar Brezhoneg keñveriet gant yezhoù all ar bed, emañ-hi o labourat evit ar C.N.R.S. (Imbourc'hva IKER) da vont pelloc'h war an dachenn-mañ. Deskrivañ a ra penaos e ya en-dro ar Brezhoneg diwar an doare ma vez komzet gant an dud m'emañ ar yezh-mañ o yezh c'henidik. Al labour-mañ ez eus tu sellout outañ, ha zoken kemer perzh evit e welaat pe e glokaat, war ul lec'hienn internet anvet ‘'ARBRES''. Kouviet eo bet perzhidi an abadenn da weladenniñ al lec'hienn. Lavarout a ra Melanie diwar e benn ez eo ‘'gwelloc'h eget dec'h, ha kalz gwasoc'h eget warc'hoazh''. Ha termeniñ a ra he labour evel hini sevel ur pont etre ar vrezhonegerien, an holl anezho, brezhonegerien dec'h, hiziv ha warc'hoazh, ha klaskerien ar bed war ar yezhoniezh.
Gellout a rit taoler ur sell war al lec'hienn ARBRES pe war he lec'hienn micherel:

DIELLOÙ
2014-2015

14 a viz Du	Yann Fulup Dupuy
28 a viz Du	Gabi Bizien
12 a viz Kerzu	Lukian Kergoat
06 a viz C'hwevrer	Sten Charbonneau
06 a viz Meurzh	Gwenole Guevel
20 a viz Meurzh	Loïg Jade
03 a viz Ebrel	Gi Ar C'horr
17 a viz Ebrel	Martial Menard
22 a viz Mae	Goulwena An Henaff
11 a viz Mezheven	Strilherezh ar Meinhir)

Abadenn ar 6 a viz C'hwevrer gant Sten Charbonneau :
Kinniget n'eus Sten ar c'hoarioù bet savet gantañ diwar ar skiant-prenet en deus berniet pa oa-eñ kelenner war ar saozneg hag ar brezhoneg. Daou c'hoari a zo bet ijinet gantañ : "Klask ar Ger" ha "Din an Dorn". Pal ar c'hoarioù-mañ (hag a zo skignet ha dasparzhet gant ar gevredigezh "Aplud") a zo lakaat an dud a oar brezhoneg (un tamm bras pe bihan)... da gaozeal.. hep gouzout dezho... daoust ma ne gredont, pe ma soñj dezho n'int ket gouest d'hen ober...
Eus Bro Gemper ez eo Sten. Anavezet mat eo gant selaouerien R.B.I./O. pa 'z e oa, ur pemzek bloaz 'zo, unan eus ar re a gase en-dro an abadennoù brezhonek war gwagennoù ar radio-se.

Abadenn an 12 a viz Kerzu gant Lukian KERGOAT :
-Un ugent bennak a dud a oa deuet, d'ar Gwener 12 a viz Kerzu, da selaou Lukian KERGOAT « kontañ kaoz » war Istor ar Brezhoneg. Ha n'int ket bet dipitet da vezañ deuet, ken dic'hortoz, ha pinvidik, eo istor hor yezh a chom c'hoazh, hiriv an deiz, kazimant dianav da lodenn vrasañ ar Vreizhiz… ur yezh a gaver, da skouer, skridoù anezhi war dornskridoù ken lozh ha re ar Grennamzer Uhelañ…
Komzet eo bet evel-se eus un dornskrid bet skrivet e dibenn an VIIIvet kantved hag a zo miret bremañ e levraoueg Skol Veur Leiden (Izelvroioù). Emichañs emañ o tont eus Abati Sant Gwenole Landevenneg, met ne vezer ket sur. Peder folennad skrid a ya d'ober an dornskrid-mañ, a zo un darn eus un dornlevr mezegiezh anvet « Praecepta medica ». Un dornskrid e latin eo, hag e kaver ennañ gerioù henvrezhoneg end-eeun e korf an destenn, ha n'eo ket evel spisadennoù skrivet e marzoù ar skrid, evel ma c'hoarvez aliesik a-walc'h war dornskridoù ma ‘z eus bet kloer pe venec'h a Vreizh o pleustriñ warno…
Komzet eo bet ivez eus ar skrivagner brezhoneg kentañ a anavezer e anv : Ivonet OMNES, a skrivas, e XIVvet kantvet, evit aveliñ e benn ha diskuizhañ e spered sur a-walc'h, ar gwerzennoù-mañ war varz un dornskrid ma oa o labourat warnañ : « Me am eus un amourig Joliig Dindan an del(ioù) M'he gwelas » He ya ! Ar venec'h a zo tud ivez !
Baleet en deus evel-se Lukian KERGOAT e selaouerien a-hed an amzer betek XIXvet kantved an IIIde Republik evit reiñ da anavezout stad-mañ-stad eus emdroadur ar yezh, pe penaos eo bet graet outi (ha graet fall, evit lavarout gwir !) gant kargidi melestradurezh ar Stad, pe gant politikourien ‘zo…
Re verr eo bet an amzer, evel just, evit disec'hiñ un danvez ken ledan. Hag e chomfe sur-tre peadra da vouetañ c'hoazh un abadenn all, ma n'eo ket div pe muioc'h… Da welout !

28 a viz Du : abadenn diwar-benn brezhoneg Douarnenez.

Abadenn ar 14 a viz Du 2014, gant Yann-Fulup DUPUY :
plijet bras eo bet ar pemzek bennak a dud deuet d'e selaou d'ober anaoudegezh gant ur skrivagner p

20 a viz Kerzu 2025, Emvod meur ar C'huzul Gevellañ

jaklin — 2026-02-22T12:15:44Z

Ouzhpenn un daou ugent bennak a dud, en o zouez un nebeud tud yaouank ha kerent, o deus kemeret perzh en Emvod Meur. Dindan prezidantelez veur Teilo, an dragon-dumichenn ruz, maskotenn an abadenn, eo bet dibunet an danevelloù.
Er brezegenn gentañ eo bet adlavaret, ne vern peseurt obererezh a vefe lusket, zoken a re graet da gentañ penne vit dastum arc'hant, e ranker atav lakaat war-wel splann palioù ar gevredigezh : krouiñ ka kreñvaat al liammoù etre Breizh ha Bor-Gembre ha, evit kas da benn gwirion kement-se, derc'hel d'hon identelezh hag he c'hreñvaat.
E-serr an danevell obetientiz, izili ‘zo o deus kinniget an obererezh o doa kemeret perzh enni : Julie ha Ronan evit o chomadenn gant ar Gembreiz e Treboul, Liliane hag Hélène evit kontañ abadennoù kinnig ar film ‘'1500 ans après…'' hag an dafar pedagogel a ya gantañ er skolioù. Adlavaret eo bet ivez un dra bet lâret meur a wech : ‘'ober un dra bennak evit ar re deuet'' : aozañ beajoù da Vro-Gembre, mareoù keeskemmañ evit ar blijadur…
Seizh ezel nevez er Burev : nerzhioù nevez evit kas da wir an hetoù-mañ. Ha peadra da vagañ ar c'haoz en ur saourañ ar ‘'bara brith'' ha lipouzerezhioù all hag evañ ur banne da glozañ 39vet Emvod Meur ar C'huzul Gevellañ.

2024.11.16 Emvod-meur

jaklin — 2026-01-26T12:54:00Z

Ur wech n'eo ket atav : diouzh ur Sadorn vintin eo bet dalc'het emvod-meur 2024.
N'eo ket ar cheñchamant-se en deus kemmet ar c'hemer perzh : deuet e oa an izili feal, met nag ar grennarded nag o zud.
Met div blac'h yaouank, kemeret perzh ganto en eskemmoù yaouankiz abaoe an deroù, ha nevez tapet an oad gour ganto, o deus kinniget kemer perzh er Burev. Degemer mat dezho.
Renevezet e vo ar postoù er Burev e penn kentañ 2025 : al labour pouezusañ dibenn ar bloavezh a zo aozañ kanadeg Nedeleg an 29 a viz Kerzu e Iliz Plogoneg gant Trio Kanta.

2024.10.27 Foar al laou

jaklin — 2026-01-25T10:11:00Z

Ur foar al laou eus ar re wellañ, aferioù mat d'ober. Plijet ar re a werzhe koulz hag ar re a brene.
702 den a tont tre (digoust evit ar re dindan 18 bloaz). Diaes e oa toullañ e hent etre ar stalioù diouzh ar mintin.
Ha ne oa ket chomet ar re yaouank da yariñ evit gounit gwenneien da arc'hantaouiñ ur chomadenn asambles gant ar gembreiz e Kreizen Bageal Treboul e fin miz Gouere 2025.
Aozet o deus ul lotiri ha plijet-tre eo bet an dud gounezet ul lod ganto. D'ar 26 a viz Here evit ar wech a zeu.

2023.11.25 Emvod-meur

jaklin — 2026-01-23T12:58:00Z

Dalc'het eo bet an emvod dirak un daou-ugent bennak a dud.
Roet eo bet soñj eus palioù ar gevredigezh, danevellet eo bet obererezhioù ar bloavezh, kinniget eo bet an dispignoù hag ar gounidoù, ha rakwelet obererezhioù ar bloavezh da zont.
Ar penn-raktres a vo beaj ar re yaouank da Llandysul e miz Gouere.
Ambrouget e vint gant marc'hhouarnerien-menez Rederien Plogoneg.
Plaen e ya an abadennoù ‘'kontañ kaoz'' gant o hent.
Evel boaz eo bet klozet al labourioù gant ur banne, hag ivez gant un draig ouzhpenn ne oa hini ebet ouzh e c'hortoz : ur ganaouenn eus ar re vravañ gant Gareth ha Dédé, ‘'Yr Gaseg Felen'' (‘'ar Gazeg velenn''). Trugarez dezho.

2023.10.27 Foar al laou

jaklin — 2026-01-22T10:11:00Z

603 den o tont tre (un tammig nebeutoc'h eget ar bloaz paseet) met aet eo frouezhus an aferioù.
Un devezh plijus evit an holl ‘'marc'hadourien'' ha ‘'pratikoù'', hag ivez evit ar re yaouank o deus dalc'het o stal leun-mat a bep seurt bitrakoù ha traoù dic'hortoz : tost 300€ gounezet ganto evit arc'hantaouiñ ar veaj da Llandysul e miz Gouere 2024.

26 a viz Here 2025, Foar al laou

jaklin — 2026-01-22T09:58:26Z

Un tamm nebeutoc'h a dud evit ar pevare gwech-mañ… michañs dre faot an amzer vrav a vroude an dud da vont da vale war-lerc'h meur a zevezh glav puilh. Nebeutoc'h a dud, met memestra 491 den o deus paeet o skodenn evit dont tre (digoust e oa an donedigezh evit an dud dindan 18 bloaz).
Daoust da se e oa kontant ar re a oa deuet da werzhañ a bep seurt traoù, bitrakoù a oa ken dic'hortoz ha ma oant liesseurt, kontant ha prest da zont ar bloaz a zeu.
Hag ar weladennerien, ar bratikoù, a yae kuit mousc'hoarzh ledan war o dremm ha karget o divrec'h gant teñzorioù a bep seurt.
Ul lodenn eus an arc'hant dastumet a vo implijet evit arc'hantaouiñ an eskemmoù etre yaouankizoù Plogoneg (hag an tro-war-droioù) ha Llandysul a ‘r Fro.

2022.11.25 Emvod-meur

jaklin — 2026-01-21T12:58:00Z

Distenn an emvod, ar banne a oa da heul gant a bep seurt lipouzerezh ‘'home made''.
Ar c'hwec'hvet emvod-meur ha tregont e oa. N'eus nemet unan n'eo ket bet graet, dre faot ar C'hovid. Pal pennañ ar bloavezh zo ‘tont a zo degemer ar Gembreiz yaouank e miz Gouere war-lerc'h chomadenn dibar krennarded Plogoneg ha Pluguën e Llandysul e miz Ebrel, ur chomadenn kontet gant Ronan ha Catherine.
Yann-Bêr Rivalin en deus lakaet da gaout soñj pegen pouezus e oa derc'hel da vont gant oberiantiz ar C'huzul Gevellañ peogwir ez eus aze un doare fetis de labourat evit sevel ar peoc'h etre ar pobloù. Ha gwiroc'h eo c'hoazh d'an deiz a hiziv eget warlene, ken tenn eo bremañ an darempredoù etre ar stadoù. Ha gwelloc'h eo troc'hañ rak an droug eget pareañ.

2022.10.23 Foar al laou

jaklin — 2026-01-20T10:19:00Z

856 den o deus paeet o skodenn evit dont tre (digoust e oa evit an dud dindan 18 bloaz.
Aet mat an aferioù gant stal ar re yaouank, ar bar hag ar c'hrampouezh, peadra da voutañ budjed ar chomadenn gant re yaouank Llandysul e Plogoneg e dibenn miz Gouere 2023.
Hag ar C'huzul Gevellañ en deus adkarget un tamm e yalc'h.
Trugarez vras d'an dud a youl vat, d'ar re deuet da werzhañ o zraoù ha d'an dud deuet da frifurchal o klak d'ober aferioù ar ‘'marc'had mat''. An holl anezho o deus roet startijenn d'ur gevellañ tapet gantañ bremañ ouzhpenn 35 bloaz, hag ur bern raktresoù gantañ c'hoazh.

2026 Les membres du Comité

jaklin — 2026-01-20T06:00:00Z

Les membres du Bureau du Comité de Plogonnec sont :
Co-président(e)s : ROSNARHO Sylviane, RIVALIN Yann Bêr
Secrétaire : LE BLANC François
Trésorier : COUSIN Philippe
Responsable Jeunes : ALLAIN-AGUILERA Catherine
Rédactrice Site : PENNANEAC'H Jaklin

AGUILERA-SAEZ Clara
BOURRY Julie
COUSIN Annaïg
LABORDE-DEBAT Olivier
LABORDE-DEBAT Lenaïg
LABORDE-DEBAT Pol
MANCHEC Alain
MARTIN Brigitte
MADEC Liliane
POTIN Solange
TORILLEC André
WESTACOTT Gareth